Amerika, Irak'ta hedefine ulaştı

NEDEN? Mustafa Aydın Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin yanı sıra Milli Güvenlik Akademisi'nin de öğretim üyesi olan, jeopolitik, strateji, güvenlik ve uluslararası ilişkiler üzerine çalışmalar yapan doçent Mustafa Aydın ile Ortadoğu'daki gelişmeleri, Amerika'nın Irak işgalinin daha nelere yol açabileceğini, Ortadoğu ülkelerinin ve İslam dünyasının bu olaylardan nasıl etkilendiğini, ne tür tepkiler ve değişimler beklenmesi gerektiğini ve Türkiye'nin Amerika tarafından nasıl değerlendirildiğini konuştuk. 'Irak, Amerika için ikinci Vietnam olur' diyenler haklı çıkmış gibi. Irak ikinci Vietnam mı sizce? Amerika'nın psikolojisinde ikinci Vietnam'a dönüşüyor. Irak gibi CİA'in yıllardır cirit attığı, ambargo altındaki ülkede başarısız oluyorsunuz. Bunun Amerika'ya getireceği psikolojik yük ağırdır. Ama şu da var. Amerika'nın büyük planı neydi? Irak'a gelip yerleşecekti. Oradan, Ortadoğu bölgesinde nüfuz sahibi olacak ve bölgeyi değiştirecekti. Bütün bu başarısızlıklar vs.'ler bir yana, Amerika Irak'a yerleşti mi? Yerleşti. İran'a, Suudi Arabistan'a, Suriye'ye, Türkiye'ye komşu oldu mu? Oldu. İsrail'e, destek verebilecek kadar yaklaştı mı? Yaklaştı. Bu kadar basit. ABD büyük resimdeki hedefine ulaştı. Ötekiler ayrıntıdır. Irak'taki kaos, bölgeyi ABD'nin istediği gibi mi etkileyecek peki? Kısa vadede hayır. Amerikan karşıtlığı, işkenceyle en üst düzeye ulaştı. Çok komik şeyler oluyor. Amerika, niye Amerikan karşıtlığı ortaya çıktı diye heyetler gönderiyor. Türkiye'ye de 10 Kongre üyesi geldi, bölgede Amerikalıları niye sevmiyorlar diye soruyorlar. Ama resme stratejik yönden, askeri, ekonomik ve siyasi güç olarak bakarsanız, Amerika Ortadoğu'ya yerleşti. Ortadoğu'yu değiştirebilmek için onun merkezinde şimdi. Bölgeyi uzaktan değiştirmek kolay değil. Amerika, Ortadoğu'yu nasıl değiştirecek sizce? Amerika bütün dünyayı karşısına alarak Irak'ta bildiğini okudu. İran'a; Suriye'ye, Suudi Arabistan'a, Amerika'nın istediği değişime direnenlere büyük mesaj bu. Amerika, Irak'a barış, istikrar getiremiyor ama Saddam'ı gönderebiliyor. Bir yöneticinin en büyük korkusu da gitmektir. Amerika'nın rejim değiştirme gücü var. Bu mesajı vermiş olması, ABD için büyük bir stratejik avantaj. Ortadoğu'da önemli değişiklikler olacak ve oluyor. Neler oluyor? Bush yönetiminin, tarihte İsrail'e en büyük desteği veren Amerikan yönetimi olmasıyla, gene aynı Bush'un 'Bağımsız Filistin devleti kurulmalıdır' diyen ilk Amerikan başkanı olması tesadüfi değildir. İki süreç aynı anda ilerliyor. Müslüman-Hıristiyan düşmanlığı artıyor mu Ortadoğu'da? Artan şey Amerikan düşmanlığı ve Amerika'yla özdeş saydıkları için NATO karşıtlığı. Bölgede Avrupa karşıtlığı yok. Mısır'daki, Lübnan'daki Hıristiyanlara kimse saldırmıyor. Hıristiyan-Müslüman çatışması Ortadoğu'da da, dünyada da yaşanmıyor. Toplumlarını korkutmak, savunmaya, silaha daha çok para harcayabilmek için Batı'nın kullandığı bir argüman bu. Haziran sonunda İstanbul'da NATO toplanacak. Sizce Türkiye'ye, NATO zirvesinde konuşulacağı söylenen Büyük Ortadoğu Projesi'nde nasıl bir rol verilecek? Bir kere bu eski bir proje. Baba Bush'un Soğuk Savaş bittikten sonra, 'Yeni Dünya Düzeni' dediği şey bugün lokal olarak Büyük Ortadoğu Projesi oldu. Amacı belli. ABD ve Batı için sorun oluşturan bölgelere istikrar getirmek, buralardaki istikrarsızlık unsurlarını kaldırmak, tüm dünyanın serbest pazar ekonomisine açılmasını sağlamak. Büyük Ortadoğu, önce bütün petrol bölgelerini kapsayan, Cebelitarık'tan Endonezya'ya ulaşan bölgeydi. Şimdi Arap Projesi'ne dönüştü. Niye? 11 Eylül, bu ülkelerin demokratikleşmeyi ve dünyayla entegre olmayı uzaktan itmeyle yapamayacağını gösterdi. Amerika önce Afganistan'a geldi. Orta Asya ve Kafkaslar'la yakın ilişki kurdu. Amerika'nın buradaki diktatörlükleri dönüştürme kaygısı olmadı. Çünkü bunlar Batı yanlısı yönetimler, doğrudan Amerikan karşıtı değiller. Ortadoğu'nun merkezinde, İran, Irak, Suriye, Suudi Arabistan'da ise ciddi bir Amerikan karşıtlığı var. Amerika'nın bu bölgeleri değiştirmesine ve etkinlik kurmasına büyük muhalefet var. Bu tepki, terörizme desteğe de dönüşebiliyor. Bunun üzerine, Büyük Ortadoğu Projesi'nin çerçevesi daraldı, Arap Projesi oldu. Eğer NATO Ortadoğu'da rol alacaksa, ki Amerika'nın planına göre alacak, Türkiye de bunun merkezinde olacak. Asker göndermese bile lojistik destek verecek bir üs olacak. Amerika, şimdiden İncirlik Üssü'nü büyütmek istiyor. Türkiye'de yeni üsler kurulması gündeme gelebilir. RADİKAL 24.05.2004