İşkenceye kalkan

ABD , Irak'a en ağır sömürge yönetimlerinden birini dayatıyor. ABD askerlerinin Iraklı esirleri sistematik işkenceden geçirdiği ortaya çıkar ve savaş başından beri öldürülen sivillerin sayısının 11 bin 500'ü geçtiği tahmin edilirken, Iraklıların işgal güçlerine savaş suçu davası açma hakları ellerinden alınıyor. ABD ile Britanya'nın 30 Haziran'daki yetki devrine ilişkin BM'den çıkarmaya çalıştıkları karar tasarısının ana fikri şöyle: İşgal güçleri, Irak yasaları karşısında dokunulmazdır ve sadece kendi ülkelerinin yasalarına göre yargılanabilir. Iraklıların kendilerine her türlü keyfi muamelede bulunan işgal güçlerine karşı yasal takibatta bulunamayacak olması, egemenliğin geri verildiği iddiasının boşluğunu ortaya seriyor. İşgal güçlerinin halihazırdaki dokunulmazlıkları da, Amerikan valisi Paul Bremer'ın yönettiği Koalisyon Geçici Yönetimi'yle yapılan, '17. düzenleme' adlı anlaşmaya dayanıyor. ABD yönetimi, geçen hafta ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesi'ndeki yargı muafiyetini bir yıl uzatmak için BM'ye başvuruda bulunmuştu. Haziranın ortasında çıkarılmaya çalışılan BM karar tasarısı ise, Irak'ın 80 bin kişilik ordusu için silah ambargosunu kaldırırken, geçici hükümete işgal güçleri üzerinde söz hakkı tanımıyor. Hapishaneler ve petrol gelirlerinin denetimi Iraklılara kalıyor, ama Bağdat, 1. Körfez Savaşı'nın faturasını karşılamak için on milyarlarca dolar ödemeyi sürdürecek. Sanchez sorguya girmiş Öte yandan işkence emrinin en üst kademelerden geldiğine dair kanıtlara, Washington Post'un bir askeri duruşmanın kayıtlarına dayandırdığı haberi eklendi. Skandalın odağındaki Ebu Garib Hapishanesi'nde işkenceyle suçlanan askerlerden birinin avukatı olan yüzbaşı Robert Shuck, burada görevli yüzbaşı Donald Reese'nin şu sözlerini aktardı: "Irak'taki Amerikan güçlerinin komutanı korgeneral Ricardo Sanchez, bazı esirlerin sorgu ya da kötü muameleden geçirilmesi sırasında hazır bulundu." Shuck, Reese'in Sanchez ile askeri istihbarat operasyonlarını denetleyen yüzbaşı Carolyn Wood aleyhinde, bir çavuşun da askeri istihbarat yetkililerinin kötü muamele emri verdiğine dair ifade vermeye hazır olduğunu belirtti. Shuck, "Ben mahkemenin subayıyım ve yalan söylemem. Evde iki çocuğum var " diye konuştu. Oysa Sanchez, geçen hafta ABD Senatosu'na verdiği ifadede, Ebu Garib'de tüm olan bitenden sorumlu olduğunu, ancak işkenceden haberi olmadığını söylemişti. Kızılhaç'a mektup Ayrıca Amerikalı askeri avukatların hazırladığı ve Irak'taki hapishanelerin eski komutanı tuğgeneral Janis Karpinski'nin imzaladığı bir mektup da, ABD'nin esirlere sistematik işkence yaptığını gösteriyor. 24 Aralık 2003'te Kızılhaç'a gönderilen mektupta, pek çok esirin Cenevre Sözleşmeleri'nin sağladığı korumaya tabi tutulmadığı, istihbarat değeri olan esirlerin tecrit edilmesinin askeri bir gereklilik olduğu ve güvenlik tehdidi teşkil eden esirlere daha farklı muamele etmeye hakları bulunduğu söyleniyor. RADİKAL 24.05.2004