Komutan da işin içinde

Irak'taki Amerikan güçlerinin komutanı Korgeneral Ricardo Sanchez' in, Iraklı tutsaklara işkencenin uygulandığı Ebu Garib Cezaevi'nde yaşananlardan haberi olduğu, hatta olaylar sırasında cezaevinde bulunduğu ileri sürüldü. Washington Post gazetesine göre, Ebu Garib'de tutsaklara kötü muamelede bulunmakla suçlanan Amerikan askerlerinden birinin avukatı olan Yüzbaşı Robert Shuck , bu cezaevinde görev yapan bir subayın, ''Bazı tutsaklar sorgulanırken ya da onlara kötü muamelede bulunulurken Sanchez'in de bizzat orada bulunduğunu'' söylediğini iddia etti. Askeri bir duruşmanın ses kayıtlarına dayandırılan habere göre, Shuck, aynı subayın kendisine, ''Korgeneral Sanchez ve diğer üst düzey subayların Ebu Garib'de olan bitenden haberi olduğunu söylediğini'' belirtti. Robert Shuck'a göre, cezaevindeki bir Amerikalı çavuş da, ''askeri istihbarat yetkililerinin, tutuklulara kötü muamelede bulunulmasının, yapılması gereken olduğunu söylediği konusunda, ifade vermeye hazır olduğunu'' belirtti. Shuck, tutuklulara işkence yaptığı gerekçesiyle hakkında dava açılan çavuş Ivan Frederick' in avukatlığını yapıyor. Sanchez, geçen hafta ABD Senatosu'nda, Ebu Garib'te olanların kendi sorumluluğunda olduğunu, ancak esirlere işkence ya da kötü muamele yapıldığından haberi olmadığını söylemişti. Irak'taki cezaevlerinden sorumlu olan, ancak işkencenin ortaya çıkmasıyla hakkında soruşturma başlatılan ABD'li Tuğgeneral Janis Karpinski' nin, Uluslararası Kızılhaç Örgütü'ne bir mektup göndererek ''bazı tutsakların sorgulanmasında Cenevre Sözleşmesi'ne uyulmadığını ilettiği'' öne sürüldü. New York Times gazetesine göre, mektupta, ''özel istihbarat verebilecekleri belirtilen Iraklı tutsakların, sorgulamalarında, Sözleşme'den ayrı tutulmalarının askeri gereklilik olduğu'' vurgulandı. Kızılhaç ise mektubun varlığını doğrulayamayacaklarını belirtti.ABD Başkanı George Bush ve Savunma Bakanı Donald Rumsfeld , Cenevre Sözleşmesi'ndeki kurallara Irak'ta ''tam olarak uyulduğunu'' söylemişlerdi. Görüntülü cep telefonu yasağı Rumsfeld'in, Irak'ta görevli ABD askerlerinin, fotoğraf çeken cep telefonlarını kullanmasını yasakladığı bildirildi. İngiliz The Business gazetesinin, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerine dayandırdığı haberine göre Pentagon, işkence fotoğraflarından bazılarının bu tür telefonlarla çekildiğini düşünüyor. İngiliz Independent gazetesi, İngiliz askerinin ''sistematik bir şekilde'' işkence yaptığını kaydetti. İşkenceye maruz kalan 5 Iraklının ifadelerine yer veren gazete, askerlerin tutsakları botlarıyla ve demir çubuklarla dövdüklerini aktardı. Independent, bir subayın gözetiminde gerçekleştirilen işkencenin, Basra'da bulunan Queens Lancashire Alayı'nda görev yapan İngiliz askerlerince yürütüldüğünü bildirdi. Sunday Times gazetesinin haberinde, İngiltere Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanmış bir belgede, ''ABD'nin Irak'ta sert bir tavır içinde olduğunun kabul edildiği'' nin kaydedildiği belirtildi. Sunday Times, Dışişleri Bakanlığı'nın, bu durumun koalisyon güçlerinin Irak'taki durumlarını sarstığını açıkça bildirdiğine de işaret etti. CUMHURİYET 24.05.2004