ABD önerisi masada

ABD'nin ''tatbikat'' adı altında, Konya Üssü'nde savaş uçağı bulundurma istemi Dışişleri kaynaklarınca da doğrulandı. ABD'nin, Dışişleri tarafından verilen yanıtı ''nihai sonuç olarak kabul etmediği'' öğrenildi. Konuya ilişkin görüşmelerin ABD'yle Türkiye arasında değişik zeminlerde devam ettiği öğrenildi. Dışişleri Bakanlığı kaynakları ise ABD güçlerine geniş yetkiler öngören önerinin bu haliyle kabul edilemeyeceğini dile getirdiler. Diplomasi kulislerinde, Meclis'i baypas ederek Amerikan güçlerine üslerde konuşlanma olanağı tanıyan önerinin ABD yönetimi ile AKP hükümeti çevrelerinde canlı tutulduğu belirtiliyor. Üs talebi konusundaki müzakerelerin haziran ayında İstanbul'da yapılacak NATO zirvesine kadar sürebileceği ifade ediliyor. Washington yönetiminin 18 Mart 2004 tarihinde Ankara'ya ilettiği ve Cumhuriyet 'in ortaya çıkardığı önerinin etkisi Konya Üssü ile sınırlı kalmıyor. Önerinin kabul edilmesi durumunda emsal oluşturabilecek, ikili anlaşmalar çerçevesinde ABD'ye tahsis edilebilecek yeni üslerde de ''tatbikat'' gerekçesiyle Amerikan askeri güçleri bulunabilecek. Konya Üssü Meclis'ten kaçırıldı Türkiye ile ABD arasındaki savunma işbirliğinin temelini, 1980 yılında imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması (SEİA) oluşturuyor. SEİA'da, ABD'nin Türkiye'deki yaklaşık 20 üsten yararlanması öngörülüyordu. Bugün ise bunlardan yalnızca İncirlik, Ankara ve İzmir'deki üsler kullanımda bulunuyor. Edinilen bilgilere göre 1980 tarihli SEİA'da yer almayan Konya Üssü, Türkiye ile ABD arasında 1987 yılında yapılan ''mektup teatisiyle'' ABD'nin kullanımına açıldı. SEİA, bu mektup teatisiyle genişletilmiş oldu. 1997 yılında imzalanan uygulama anlaşması ile de Konya Üssü'nün kullanımının esasları belirlendi. ABD yönetiminin Türkiye'den olası yeni üs taleplerinde de ''Türkiye'nin NATO yükümlülükleri ve ABD ile ikili anlaşmaları'' öne sürülerek Meclis'in bypas edilmek istenebileceği belirtiliyor. Bush yönetimi, yeni küresel güç stratejisi kapsamında Avrupa'daki bazı askeri unsurlarını Türkiye'ye kaydırmayı planlıyor. Ancak özellikle Irak'ta son dönemde yaşananlar nedeniyle kamuoyunda ortaya çıkan tepki, Meclis'e gitme konusunda hem ABD yönetimi hem de AKP hükümetini korkutuyor. ABD elçiliği sessiz Cumhuriyet' te ABD'nin üsleri kullanma talebine ilişkin 18 Mayıs'ta yayımlanan haber, aynı gün ABD Büyükelçiliği tarafından yalanlanmıştı. Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamayla yalanlamaya katılmıştı. Ancak Cumhuriyet' in dün ortaya koyduğu belgelerin ardından büyükelçilik ve bakanlık herhangi bir açıklama yapmadı. CUMHURİYET 25.05.2004