'Türkiye Müslüman komşulara dönebilir'

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü tarafından hazırlanan 2004 yılı ''Stratejik Araştırma'' raporunda, AB üyeliğinin gerçekleşmemesi ve Irak'taki Kürt milliyetçiliği nedeniyle ABD ile ilişkilerinde soğukluk halinde Türkiye'nin Müslüman komşularına dönebileceği öne sürüldü. 17 sayfalık raporda Türkiye'nin değişim içinde bulunduğu ifade edildi. Türkiye'nin 2004'te güçlü bir istikrar yakaladığına dikkati çeken rapor yazarları, Türkiye'nin Tahran ve Şam gibi başkentlerle olan ilişkilerinin Kürt milliyetçiliğine karşı oluşturulan ortak tavır çerçevesinde geliştiğini savundu. Washington'ın Türkiye'nin AB üyeliğine destek verdiğine de dikkat çekilen raporda, bu desteğin ardında Türkiye'nin İslam dünyasının laik bir demokrasisi olması ve örnek oluşturacağı inancının yattığı kaydedildi. Raporda, ''Ancak Türkiye'nin AB umutları söner ve ABD ile ilişkilerinde de Irak'taki Kürt milliyetçiliği nedeniyle soğukluk yaşanırsa Ankara Müslüman komşularına dönebilir'' denildi. AKP'nin yerel seçim başarısının, 12 aylık uygulamalarının mükafatı olduğunun belirtildiği raporda, bütün bu olumlu görüntünün altında hâlâ bazı sorunların sürdüğüne, Kıbrıs'ın ve Türkiye'nin AB üyeliğinin bunların başında geldiğine dikkat çekildi. Dini eğilimlere hoşgörü Raporda, daha önemli bir sorun olarak da ''İslam'ın Türk toplum yaşamındaki yerinin tam olarak belirlenememiş olması'' gösterildi. Hükümet ile Silahlı Kuvvetler arasındaki ilişkilere de geniş yer veren raporda, ''TSK'nin AB'ye tam olarak güvenmemekle birlikte Türkiye'nin AB ile tam üyelik görüşmelerine başlaması yolunda büyük bir isteklilik içinde olduğuna'' dikkat çekildi. Raporda, TSK'nin bunu, Türkiye'de gelişme ve refahın artmasının ve İslami partilere olan ilginin azalmasının bir yolu olarak gördüğü iddiasına yer verildi. Türkiye'nin ''Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde dini eğilimlerin, bölücü akımların önünü alabileceği inancıyla bir dönem hoş görüyle karşılandığını'' öne süren IISS analistleri, bunun ve işsizlikle fakirliğin bir sonucu olarak bölgede radikalizmin geliştiğini iddia etti. Bölgeden pek çok gencin Kafkaslar, Balkanlar, Pakistan ve Afganistan gibi bölgelere gidip eğitim aldıklarını da savunan IISS yazarları, ''2003'teki saldırılarda rol alan kişiler de bu bölgelerden gelmiş kişilerdi'' denildi. Raporda, Türkiye ile ABD'nin artık ''sevgili'' konumunda olmadıkları, ancak hâlâ iyi bir arkadaşlığı sürdürdükleri belirtildi. CUMHURİYET 26.05.2004