Erdoğan'a zoraki davet

ABD Başkanı George Bush 'un 8-10 Haziran günlerinde yapılacak G-8 zirvesine Başbakan Recep Tayyip Erdoğan 'ı ''özel bir jest'' amacıyla davet etmediği ortaya çıktı. Erdoğan'dan daha önce davet edilen Arap liderlerin çoğunun çağrıyı kabul etmediği, bunun üzerine zirvenin başarısını gölgelememek amacıyla projede ''hedef ülke'' olarak görülmeyen Türkiye'nin davet edilmesine karar verildiği kaydedildi. Hükümetin, Türk Dışişleri ve Genelkurmay'ın aksine söz konusu projede etkin bir rol oynamak istemesinin Arap ülkeleriyle ilişkiler açısından sıkıntı yaratabileceği belirtiliyor. Davetin perde arkası... Türk medyasının ''Başkan Bush'tan Erdoğan'a özel jest'' başlığıyla duyurmaya çalıştığı davetin perde arkası netleşiyor. Edinilen bilgilere göre Beyaz Saray, gelecek ay yapılacak G-8 zirvesi kapsamında Büyük Ortadoğu Projesi'nin (BOP) tartışılması için geniş katılımlı bir yemek düzenleme kararını aldı. Bu yemeğe, BOP kapsamında hedef ülke olarak görülen Kuzey Afrika'dan Ortadoğu ve Afganistan'a kadar birçok ülkenin lideri davet edildi. Bu ülkeler arasında Türkiye yer almadı. Ancak ABD'nin bu daveti, başta Mısır ve Suudi Arabistan olmak üzere birçok Arap ülkesince kabul edilmedi. Bu iki ülke dışında Fas, Katar ve Tunus'un da katılmayı reddettiği öğrenildi. Diğer davetli ülkeler arasında Ürdün, Cezayir, Bahreyn, Yemen ve Afganistan gibi ülkeler yer alıyor. Mısır ve Suudi Arabistan'ın BOP'a karşı çıkması, Washington yönetiminin bölgede sağlamak istediği sosyal ve demokratik dönüşüm sürecinin gerçekleşme olasılığını azaltıyor. Dolayısıyla G-8 zirvesinden bugünkü görünümle olumlu bir sonuç çıkması bekleniyor. Washington yönetimi, bu gelişme üzerine ''yardımcı ülke'' statüsünde gördüğü Türkiye'nin desteğini uluslararası kamuoyuna tanıtabilmek amacıyla yemekli toplantıya Başbakan Erdoğan'ı davet etme kararı aldı. Edinilen bilgilere göre, G-8 üyesi dışındaki liderler, sadece BOP'un görüşüldüğü yemekli toplantıya katılabilecekler. Erdoğan'ın Başkan Bush'la ikili bir görüşme yapıp yapmayacağı da henüz belirsiz. Erdoğan konuşma yapacak G-8 programına göre davetli liderler BOP'un görüşüldüğü toplantıda birer konuşma yaparak hükümetlerinin girişime ilişkin görüşlerini yansıtacaklar. Türkiye'de Dışişleri Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı'nın temkinli yaklaştığı BOP konusunda hükümetin daha sıcak yaklaştığı biliniyor. Dışişleri'nce hazırlanan ''tutum kâğıdı'' nda şu unsurlar öne çıkıyor: **Türkiye model olmak veya modelmiş gibi görünmek istemiyor. Örnek almak isteyenler, Türkiye'nin kamuya açık olan yasalarından ve sisteminden yararlanabilirler. **Türkiye model konumunda sunulursa, bu sürece direnen ülkelerin -başta İran olmak üzere- hedefi haline gelebilir. **Türkiye, BOP'a sosyal projelerle katkıda bulunabilir. Cumhuriyet / 29.05.2004