NATO Irak'a çok uzak

ABD'nin ev sahipliği yaptığı ve dünyanın sanayileşmiş zengin ülkelerinin yanı sıra Ortadoğu ve Afrika ülkelerinin de yerini aldığı üç günlük G-8 zirvesi, sergilenen 'güçbirliği gösterisine' rağmen önceki gece hemen hiçbir konuda somut uzlaşma olmadan sona erdi. Zirve Irak konusunda ABD-Avrupa arasındaki bölünmüşlüğü gideremediği gibi kâğıt üzerinde kalan yoksullukla ve terörle mücadele gibi vaatlere de yenilerini eklemekle yetindi. En büyük çatlak ABD'nin NATO'yu Irak'a çekme planında yaşanırken, katılımcı ülkelerin tepkisi üzerine ABD Başkanı George W. Bush, önerisi için "Gerçekçi değil" demek zorunda kaldı. Muhalefet etkili oldu NATO'nun Irak'a müdahalesi tartışması liderlerin nihai basın toplantılarına yansıdı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, itirazını, "NATO'nun düşmana ihtiyacı var. Eskiden vardı. Belki bugün de düşman arıyorlar. Irak'ta, esas rol NATO'ya değil, BM'ye verilmeli" diye dile getirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, NATO'nun Irak'a müdahalesine, "Bu büyük bir risk, Hıristiyan Batı'yla Müslüman Doğu'nun çatışması tehlikesi de var" diyerek karşı çıktı. Alman Başbakanı Gerhard Schröder, NATO'nun Irak'ta rol almasının güvenliğin artmasını sağlamayacağını söyledi. Bush ise NATO'nun Irak'a daha fazla asker göndermesini beklemenin gerçekçi olmadığını belirtip, ayrılığın, İstanbul'daki NATO zirvesi öncesi çözülmesi umudunu dile getirdi. Bush, Avrupa ülkelerinin Irak güçlerini eğiterek bu ülkede rollerini artırabileceklerini söyledi. Türkiye'ye özel önem Bush'un Türkiye'ye özel atıf yapması dikkati çekti. ABD'li yetkililer 'Ortadoğu ve Kuzey Afrika Girişimi'ne dönüşen Büyük Ortadoğu Projesi'nin hedefinin Türkiye olmadığına vurgu yaparken, Bush da Türkiye'yi 'demokratik ortak' sıfatıyla çağırdıklarını ısrarla belirtip şöyle dedi: "Bu yıl G-8 ülkeleri ve Türkiye, ortak bir hedef etrafında toplandı, enerjilerini ve devletlerinin kaynaklarını, Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde özgürlük ivmesine destek için kullandı." G-8'in öğle yemeğinde medeniyetler çatışması tartışması yaşandığı belirtilirken, liderlerin, Türkiye ve Japonya gibi farklı kültürlerden ülkelerdeki demokrasiye yönelişi örnek vererek buna inanmadıklarını dile getirdikleri kaydedildi. Sonuç bildirisi başlıklarla şöyle: Afrika ve dünyanın diğer bölgelerinde 2010'a kadar görev yapacak 75 bin asker eğitilecek. ABD, Rusya, AB ve BM'nin başını çektiği Ortadoğu barış girişimi bu ay sonunda toplanacak. Afrika ülkelerinin borçlarını hafifletme programı iki yıl uzayacak. Irak'ın 120 milyar doları bulan borçları hafifletilecek. Havayolları güvenliği artacak. Nükleer teknoloji transferini önlemek için önlemler alınacak. AIDS ile mücadeleye devam edilecek. Radikal 12.06.2004