NATO Irak'ta

Fransa-ABD pazarlığı İstanbul doruğunda, NATO'nun Irak güvenlik güçlerini eğitmesi konusunda uzlaşmaya varıldı. Yoğun ve sert müzakereler sonucunda kabul edilen İstanbul İşbirliği Girişimi Belgesi'ne göre NATO, Körfez ülkeleri ile Genişletilmiş Ortadoğu ve terorizmle mücadele konusunda etkin işbirliği yapacak. Afganistan'da Kâbil dışına yayılma kararını alan NATO, Bosna-Hersek'teki güvenliğin AB'ye devredilmesini kararlaştırdı. BOP'ta orta yol bulundu İstanbul zirvesinin en önemli gündem maddeleri arasında yer alan ''NATO'nun Büyük Ortadoğu Projesi kapsamında oynayacağı rol'' konusunda ABD ve Avrupalı müttefikler orta yolda uzlaştı. İstanbul Zirvesi Sonuç Bildirgesi'nde sadece başlık olarak yer alan ve basına dağıtılmayan İstanbul İşbirliği Girişimi Belgesi'ne göre, NATO başta Körfez ülkeleri olmak üzere Genişletilmiş Ortadoğu ile terorizmle mücadele konusunda etkin işbirliği yapacak. NATO, terorizmle mücadele konusunda 8 maddelik eylem planını açıkladı. NATO'nun 16. zirvesi dün İstanbul'da başladı. Zirvede alınan kararların açıklandığı NATO Sonuç Bildirgesi de dün yayımlandı. Bildirgede İstanbul İşbirliği Girişimi Belgesi'nin kabul edildiği ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerine önerildiği ifadelerine yer verilmesine karşın belgenin basına dağıtılmaması dikkat çekti. İstanbul Girişimi Belgesi'nde bölgeye barış ve istikrar getirilmesi için başlatılan çabalara tamamlayıcı olarak başlatılan sürecin ayrıntıları yer alıyor. Türkiyeli ve Avrupalı müttefiklerin girişimi sonunda belgeye İsrail-Filistin sorununun çözümüne ilişkin ifadeler de kondu. Akdeniz Diyaloğu'na koşut olarak geliştirilen girişim kapsamında, NATO isteyen ülkelerle Barış İçin Ortaklık mekanizmaları kapsamında işbirliği yapacak. Güvenlik alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesini öneren belge, bölge ülkelerinin demokrasi, insan hakları alanlarındaki gelişmelerinin de dikkate alınacağını gösteriyor. Askeri alanda işbirliği, terorizm konusunda ortak mücadele yapılması da girişimin içeriğini oluşturuyor. Belge, girişimin coğrafi tanımlamasını da geniş tutuyor. Buna göre isteyen ülkeler, terorizme destek vermemek ve kitle imha silahlarını geliştirmemek koşuluyla sürece davet ediliyor. Bu koşullardan İran ve Suriye'nin kastedildiği belirtiliyor. Sonuç Bildirgesi'nde de şu unsurlar yer alıyor: **Afganistan'ın istikrarı ve barışının sağlanması ittifakın kilit önceliği. Kalıcı barışın sağlanması, Afgan halkının esenliği ve terorizmle mücadele için çok önemlidir. ISAF operasyonunun tüm Afganistan'a yayılması için çalışmaya devam ediyoruz. Afganistan'daki bazı kentlerde İl İmar Timleri'nin kurulması kararını da aldık. * Balkanlar'daki güvenlik ortamı istikrarlı ancak yine de kırılgan bir yapıya sahip. İttifak, Balkan bölgesinin barış ve istikrarın sağlanması konusundaki kararlılığını sürdürüyor. Bosna-Hersek'teki güvenlik ortamı olumlu şekilde ilerledi, bu ülkedeki SFOR operasyonu yıl sonunda sona erdirilecek ve AB'ye devredilecek. Kosova'daki NATO operasyonu ise sürdürülecek. * NATO'nun Akdeniz'deki Aktif Gayret Operasyonu ittifakın bu bölgedeki terörist tehditlere karşı kararlılığının bir göstergesi. Bu operasyonun daha da güçlendirilmesi kararı alındı. Bu kapsamda, bazı ortak ülkeler (Rusya) ve Akdeniz Diyaloğu ülkelerinin de katkıda bulunması kararlaştırıldı. ** NATO, terorizmle mücadele ve kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi için yeni önlemler aldı. Bu önlemler arasında, müttefikler arasında istihbarat paylaşımının güçlendirilmesi ve Terörist Tehdit İstihbarat Birimi'nin kurulması da yer alıyor. Kimyasal, biyolojik ve nükleer saldırıların sonuçlarının giderilmesi için mağdur ülkeye hızlı şekilde yardım edilmesi, AWACS'lar aracılığıyla önemli etkinliklere güvenlik sağlanması, Aktif Gayret Operasyonu'na katkı sağlanması, Balkanlar ve Afganistan'da terorizmin yeniden canlanmasının önlenmesi, gelişmiş teknolojiler kullanılarak terörist saldırıların etkisiz hale getirilmesi, Sivil Acil Eylem Planı ve Terorizme Karşı Ortaklık Eylem Planı geliştirilmesi ve daha fazla işbirliğinin sağlanması da diğer önlemler arasında yer alıyor. * İttifak, kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi için de bir dizi karar aldı. * NATO, Avrupa'da Konvansiyonel Kuvvetlerin İndirimi Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerine uymayan Rusya'yı Gürcistan'dan bir an önce çekilmesi yönünde uyardı. **NATO'nun açık kapı politikasının başarısı memnuniyet yarattı. Kapı yeni üyeliklere de açık. * Avrupa-Atlantik Ortaklığı'nı geliştirirken özellikle Kafkasya ve Orta Asya odak olacak. Bu çerçevede NATO, bu ülkelerde irtibat temsilcileri atayacak. Gürcistan, Azerbaycan ve Özbekistan'ın NATO ile bireysel Barış İçin Ortaklık planı geliştirme istemleri memnuniyet yarattı. CUMHURİYET 29.06.2004