Petrol dünyada ucuzlarken akaryakıta IMF zammı geldi

Petrol, akaryakıt ve gaz ürünlerine yapılan yüzde 5 oranındaki zammın hükümetin IMF'ye verdiği anlayış mutabakatı (memorandum of understanding) başlıklı gizli taahhütnameden kaynaklandığı öğrenildi. IMF'nin nisan ortasında onayladığı niyet mektubunda "gerektiğinde maktu vergiler ayarlanabilir" taahhüdü yer aldı. Hükümet bu taahhüdü anlayış mutabakatı metninde "maktu vergiler toptan eşya fiyatı kadar artırılacak" şeklinde tanımladı. İlk beş aylık toptan eşya enflasyonu yüzde 9.3, geçen yıl aynı ayına göre mayıstaki artış oranı ise yüzde 9.7 olunca, ilki mayısın üçüncü haftasında diğeri de dün yapılan yüzde 5'lik iki ayrı zam kaçınılmaz oldu. 'Zam yok' demiştiler Bu 'anlayış mutabakatı'na rağmen Enerji Bakanı Hilmi Güler başta olmak üzere bazı bakanların geçtiğimiz günlerde "akaryakıta zam yok" açıklamasında bulunmuş olması dikkat çekti. Zam IMF görüşmelerinde gündeme geldi ve akaryakıttan sağlanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirinde 150 - 200 trilyon liralık açık meydana geleceği tespit edildi. Yılsonu itibarıyla 17.4 katrilyon toplanması öngörülen petrol ve akaryakıt ÖTV'sindeki ilk sapma mayıstaki yüzde 5 zamla kapatıldı. Ancak haziran sonu itibarıyla geçmiş altı ayda hiç zam yapılmaması ve artan petrol fiyatlarına karşı ÖTV'nin düşürülmesi nedeniyle gelir kaybının devam ettiği görüldü. ÖTV artırıldı Teknik hesaplar sonucunda IMF, hükümetin nisanda onaylanan niyet mektubundan sonra verdiği anlayış mutabakatı metnini hatırlatarak zam yapılmasını istedi. Zam konusunda Hazine ile Maliye Bakanlığı arasında ciddi görüş farkları oluştu. Hazine, projeksiyonlardan sapan her gelir kalemi için hızla tedbir alınmasını savunurken, Maliye toplam gelir hedefinde ciddi sapma olmayacağı düşüncesiyle tedbir talebine çekimser yaklaştı. Sonuçta akaryakıttan alınan ÖTV benzinde yüzde 8.5, motorinde yüzde 9.2 artırıldı. Vergi artışı nedeniyle pompa satış fiyatları yüzde 4.6 ile yüzde 5.3 arasında zamlandı. MİLLİYET 30.06.2004