Türkiye cephe ülkesi oluyor

İttifakın gelecekteki yapılanmasının temellerinin atıldığı NATO İstanbul zirvesinin sonuçları, Türkiye'nin hem ittifak içindeki hem de bölgesel konumunu doğrudan etkileyecek nitelikte. İttifakın coğrafi ilgi alanını doğu ve güneye doğru çevirmesiyle uluslararası terorizm ve bölgesel çatışmalarla NATO üyesi statüsüyle de karşı karşıya kalacak olan Türkiye, Soğuk Savaş süresince üstlendiği kanat ülkesi pozisyonundan ''cephe ülkesi'' konumuna geçiyor. Türkiye, terorizmle mücadele kapsamında ABD ile askeri işbirliğini derinleştirmek zorunda kalabilir. Zirvede yayımlanan ''Yeni dönemde güvenliğimiz'' başlıklı belge, ittifakın 21. yüzyıl içinde karşı karşıya kalacağı tehditleri ve coğrafyayı tanımlıyor. Belgede, terorizmin ve kitle imha silahlarının yayılması öncelikli tehditler arasında sayılırken bölgesel önceliğin altını da şu sözlerle tanımlıyor: ''NATO AB'nin yanı sıra Rusya, Ukrayna, Orta Asya ve Kafkasya devletleri de dahil olmak üzere Avrupa devletleri ve ayrıca Akdeniz ve genişletilmiş Ortadoğu devletleriyle ortak güvenlik kaygıları çerçevesinde işbirliğini geliştirmeye devam etmektedir. Bugün... bu ilişkileri daha da güçlendirmeyi öngören kararlar almış bulunmaktayız.'' İttifak bu kapsamda, biri Orta Asya diğeri Kafkasya olmak üzere bölgeye iki temsilcilik açma kararı aldı. Bu temsilciliklerin hangi ülkelerde yer alacağı, ittifak içinde yapılacak görüşmelerin ardından belirlenecek. Subay değişim programı NATO, İstanbul İşbirliği Girişimi kapsamında başta terorizmle mücadele olmak üzere işbirliği yapacağı ülkelerle de subay değişimi programı uygulayacak. İlk aşamada Körfez ülkelerinin savunma bakanlıklarına bir temsilci gönderilmesi ve bu ülkelere NATO savunma ve güvenlik planlamaları hakkında bilgi verilmesi planlanıyor. Türkiye'de de bulunan Barış İçin Ortaklık Eğitim Merkezleri'nde de bu ülkelerin subaylarına terorizmle mücadele konularında eğitim verilmesi ve deneyim paylaşılması öngörülüyor. Afganistan operasyonunu geliştiren ve Irak'a da eğitim amaçlı olsa da destek verme kararı alan NATO'nun çizdiği coğrafyada Türkiye'ye önemli rol düşüyor. Afganistan'da şubat ayında komutayı 6 aylığına yeniden üstlenmesi beklenen Türkiye, bu ülkedeki askeri varlığını da arttırmak durumunda kalacak. Suudi Arabistan'da son dönemde artan terrörist saldırıların giderek tırmanabileceği ve bölgeye yayılabileceği kaydediliyor. İsrail-Filistin konusunda gelişme yaşanmaması durumunda NATO'nun bölge ülkelerine yapacağı teknik desteğin de çok yarar getirmeyebileceği öngörülüyor. NATO, Akdeniz'deki devriyelerini de arttırmayı planlıyor. Akdeniz'in organize suçlar açısından geçiş yolu olarak kullanılmaması için yürüttüğü Aktif Gayret Operasyonu'nu genişleten ittifak, Rus gemilerinin devriyeye katılmasına onay verdi. Bu bölgelerdeki gelişmelerin Türkiye'yi çok yakından etkileyeceği, yeni güvenlik riskleri yaratacağı yorumu yapılıyor. Bu durum, Türkiye'nin ABD ile askeri işbirliğini çok daha derinleştirmesi sonucunu da beraberinde getirebilecek. CUMHURİYET 01.07.2004