Ekonomi büyüdü çalışan daraldı

Büyümenin geniş kitlelere yansımamasının nedenlerinin sorgulandığı raporda, "Yüzde 30'u aşan verimlilik artışının arkasındaki en büyük neden işçilerin daha fazla çalıştırılmasıdır'' denildi. DİSK Araştırma Bölümü'nün ''Büyüyen (!) Ekonomide Kim Kazanıyor'' adlı raporuna göre, ekonominin yüksek oranda büyüdüğü son üç yıldır, çalışanların ücretleri reel olarak gerilerken çalışma saatleri artıyor. Buna göre Türkiye'de yasal çalışma süresi haftalık 45 saat olmasına karşın özel sektörde 56'ya çıktı. Sıcak para girişi nedeniyle ''kriz uyarılarının'' fısıltı düzeyinde dolaştığı belirtilen raporda, gerçekleştiği öne sürülen büyümenin geniş kitlelere yansımamasının nedenleri sorgulandı. Türkiye'de, ücretli, maaşlı, yevmiyeli işçi sayısının 10 milyon 700 bin dolayında ve istihdamın yarısını oluşturduğuna dikkat çekilen raporda, Çalışma Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de kayıt dışı çalışan ücretli sayısının 4 milyon 500 bin olduğu vurgulandı. Buna göre, Türkiye'deki ücretlilerin yarısı, sosyal güvenlikten ve iş güvencesinden yoksun, sağlıksız koşullarda, düşük ücretle, uzun ve düzensiz çalışma saatlerinde çalışıyor. Raporda, 2001'in başından bu yana ücretlerin enflasyon karşısında, alım gücü açısından, reel olarak en az yüzde 30 gerilediği hesaplandı. Buna karşılık haftalık çalışma süresi 56 saate çıktı. 1997'de, özel sektörde 44 olan haftalık çalışma süresi günlük 11 saati bulacak biçimde yükseldi. DİE, DPT verilerinin kullanıldığı raporda, son iki yılda imalat sanayiinde teknolojik yatırımların çok sınırlı olduğuna dikkat çekilerek ''Yüzde 30'u aşan verimlilik artışının arkasındaki en büyük neden, işçilerin daha fazla çalıştırılmasıdır'' denildi. Büyüyen ekonomide çalışanların hâlâ kriz öncesi gelir düzeyinin çok gerisinde olduğu belirtilerek sermaye kesiminin ise ''kazançlı'' çıktığı dile getirildi. Rapora göre, hemen tüm sektörlerde saat ücretleri düştü, ancak çalışanın en çok kaybettiği sektör çimento ve seramik sanayii. Bu sektörlerde ücretler yüzde 35 civarında geriledi. En çok işten çıkarma ise petrol ürünleri sanayiinde yaşandı. Cumhuriyet / 02.07.2004