ABD, ülkenin batısında yer alan Darfor’da yaşanan çatışmaları gerekçe göstererek, görünürde “insani felaketten” sorumlu tuttuğu Arap milislere ancak gerçekte Sudan’a yönelik yaptırım uygulanması için BM Güvenlik Konseyi’nde girişim başlattı.
BM kaynakları da , ABD’nin yaptırım girişimi milislere yönelik olsa da Sudan’daki Ömer El Beşir yönetiminin hedeflendiğini kaydediyorlar.
ABD, bölgede “Janjaweed” olarak anılan milislere silah ambargosu ve seyahat kısıtlamasını öngören bir karar tasarısı hazırlayarak, Güvenlik Konseyi üyelerine dağıttı. Silah satışının engellenmesini amaçlayan karar tasarısının ne zaman oylanacağı ise henüz kesinlik kazanmadı.
Bu arada, ABD’de vatandaşlarına çatışmaların devam ettiği Sudan’a gitmemeleri uyarısında bulundu. ABD yönetimi, teröre destek verdiği gerekçesiyle yıllardır Sudan’a ambargo uyguluyor. ABD-İsrail ve Batı, Güney’deki John Garang liderliğindeki ayrılıkçı Hıristiyan militanları destekleyerek, hem petrol hem de su kaynakları zenginliğiyle bir çok ülkenin dikkatini çeken Sudan’ın ekonomisini çökerttiler. Uzun süredir iç savaş yaşayan Sudan’ın Darfur bölgesinde, geçen yıl isyancıların, hükümet binalarına saldırmasıyla şiddet olayları patlamıştı. Ülkede laik bir yönetim kurmaya çalışan isyancılar, hükümeti Arap nüfusu kollamak ve Darfur’da çoğunluğu oluşturan Afrikalı siyahları ihmal etmekle suçluyor
İsyancıların saldırıları üzerine Janjaweed adıyla bilinen Arap milisleri bölgeye gitmiş, bölgede çatışmalar yayılmıştı. Uzun süredir iç savaş yaşayan Sudan’ın Darfur bölgesinde, geçen yıl isyancıların, hükümet binalarına saldırmasıyla şiddet olayları patlamıştı.
Ülkede laik bir yönetim kurmaya çalışan isyancılar, hükümeti Arap nüfusu kollamak ve Darfur’da çoğunluğu oluşturan Afrikalı siyahları ihmal etmekle suçluyor. Geçtiğimiz ay ABD’de toplanan G-8 zirvesinde liderler, Darfur’da yaşananlara dikkat çekerek BM’den gelişmelere müdahale etmesini istemişti. Ülkedeki altın ve pamuk ürünleri de paylaşılamıyor.
Annan bölgede
BM Genel Sekreteri Kofi Annan da Darfur’da huzur ve istikrar ortamını sağlaması için Sudan hükümetine baskı yapmak amacıyla bölgeye gitti. Genel Sekreter Annan, bölgeden kaçan yüzbinlerce mültecinin sığındığı Çad’a giderek Idriss Deby ile görüştü. Annan ve Deby görüşmeden sonra ortak basın toplantısı düzenlediler. BM’den yapılan açıklamaya göre Annan basın toplantısında, bu soruna en kısa sürede bir siyasi çözüm bulunması gerektiğini, aksi takdirde felaketin sadece Sudan ile sınırlı kalmayacağını ve bölgesel bir dram haline geleceğini kaydetti.
Uluslararası toplumun, bu konuda elinden geleni yapması, Sudan hükümeti ve çözüm amacıyla görüşmeler başlatan Çad Devlet Başkanı Deby ile birlikte çalışması gerektiğini belirten Annan, yoksa yaşananların yaşanacaklarla kıyaslanamaz hale geleceğini söyledi.
Annan, Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir ile görüşerek bölgedeki insani felaketin önlenmesi, yerlerinden olanların geri dönüşü için güvenlik ve huzur ortamının sağlanması için gerekenleri yapmasını isteyeceğini belirtti. Annan, siyasi çözüm için Sudan hükümeti ve isyancıları bir araya getirmenin önemine işaret etti.
Çad Devlet Başkanı Deby de şu anda Sudan’daki çatışma ortamından kaçarak ülkesine gelen mültecilerin sayısının 200 bini aştığını, mültecilerin sayısının her gün arttığını ve yaklaşan yağmur mevsimiyle birlikte salgın hastalık riskinin de artacağını kaydetti. Uluslararası yardım çağrısında bulunan Deby, Darfur’daki sorunun bir an önce çözümünü istedi.
ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell da Darfor’daki olayları bahe ederek Sudan yönetimine baskı yapmak amacıyla, bu ülkeye iki günlük ziyarette bulunmuş ve önceki gün Hartum’dan ayrılmıştı.
Milli Gazete 3.7.2004