Borçlanarak yaşıyoruz

* İnsanlar bankalardan borçlanarak tüketiyor. * Büyümenin baş aktörü ithalat * Kamu artık yatırımın yanından bile geçmiyor. * Nüfusun üçte biri büyümeden pay almıyor Ekonomide geçen hafta içinde açıklanan büyüme rakamlarının gerisinde; borçlanarak tüketim yapma alışkanlığının hızla artması yer alıyor. Uzmanlar, bu rakamların ''nüfusun üçte birlik bölümünün büyümeden yararlanmadığı'' gerçeğini ortaya koyduğunu belirtiyor. Rakamlar, kamunun artık ''yatırım yapmakla'' uğraşmadığını da gösteriyor. Geçen hafta içinde açıklanan yüzde 12.4'lük büyüme rakamlarına yönelik uzmanların görüşleri özetle şöyle: * Tüketimin gerisinde borçlanma var: Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan rakamlara göre, özel tüketim harcamalarındaki büyüme yılın ilk 3 ayında yüzde 10 oldu. Uzmanlar bu rakamın gerisinde büyük ölçüde tüketici kredileri ve kredi kartlarının bulunduğuna dikkat çekiyor. Bu talep patlamasının sonucu olarak; 2003 sonunda 16 katrilyon lira olan tüketici kredisi ve kredi kartı büyüklüğü; 11 Haziran itibarıyla 24.4 katrilyon liraya ulaştı. Talep artışında; otomotiv, beyaz eşya gibi ertelenmiş ihtiyaçların önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. * Nüfusun üçte biri büyümeden yararlanmıyor: Büyüme, tarım sektörünün yanından bile geçmiyor. Geçen yıl yüzde 2.5 küçülen tarım sektörü, yılın ilk çeyreğinde de yüzde 7.5 daraldı. Tarımdaki küçülmede, çiftçilik ve hayvancılıktaki yüzde 9'luk gerileme etkili oldu. Tarımdaki küçülme, istihdam açısından önemli bir yere sahip. Mevcut istihdamın yüzde 32.7'si tarım sektöründe çalışıyor. Yaşanan daralma nedeniyle, nüfusun üçte birine yakın kısmı; ekonomide görüldüğü belirtilen büyümeden pay almıyor. * Kamu, yatırım yapmayı unuttu: Rakamlar, kamunun artık yatırım adı altında bir harcama kalemi olmadığını da gösteriyor. Verilere göre, kamunun yatırım harcamaları yılın ilk 3 ayında yüzde 11.3 azaldı. * İthalat ana aktör: Büyüme rakamlarında, en büyük pay ithalatın. Sektörel bazda en yüksek büyümeyi yüzde 33.8'le ithalat vergileri gerçekleştirdi. Yetkililer, ithalattaki büyümede Çin gibi ucuz ithalat olanağı sağlayan ülkelerin ciddi bir payı olduğuna da dikkat çekiyor. Çin ve Uzakdoğu ülkelerinden yapılan ucuz ithalat; ithalat rakamlarını arttırırken kayıt dışı ekonominin de kayıt içine alınmasına katkı sağlıyor. CUMHURİYET 07.06.2004