Utanç duvarı yıkılsın!

Kararı sevinçle karşılayan Filistin, BM'den İsrail'e yaptırım uygulamasını isteyecek. İsrail ise karara uymayacağını açıkladı. Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı dün İsrail'in Batı Şeria'da inşa ettiği duvarın yasadışı olduğuna ve yıkılması gerektiğine karar verdi. İsrail, alınan karara karşın mahkemenin ''saçma'' olarak nitelendirdiği kararına uymayacağını bildirdi. Duvarı uluslararası hukuka aykırı bulan kararı sevinçle karşılayan Filistin yönetimi, Birleşmiş Milletler'in (BM) İsrail'e yaptırım uygulamasını isteyeceklerini belirtti. Adalet Divanı kararı, hukuki bağlayıcılığı bulunmasa da İsrail için bir darbe oldu. Karar, BM Genel Kurulu'nun ya da Güvenlik Konseyi'nin harekete geçip İsrail'e yaptırım uygulamasının önünü açabilecek. Divanın tavsiye niteliğindeki kararları siyasi, tarihi ve ahlaki bağlamda önem taşıyor ve BM'nin gelecekte atacağı adımlara zemin oluşturuyor. Filistin yönetiminin isteği üzerine Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu geçen aralıkta, kurumun en yüksek hukuki organı olan mahkemeden duvarın yasal olup olmadığı konusunda bir tavsiye kararı istemişti. 5 aydır konuyu inceleyen mahkemenin yargıçları, karar öncesinde 40'tan fazla hükümetin konuyla ilgili görüşlerini aldı. 15 yargıçlı mahkemede karar 1'e karşı 14 oyla alındı. Karar, mahkemenin Çinli başkanı Şi Jiuyong tarafından okundu. Son derece karmaşık ve uzun olan kararın okunması 2 saat sürdü. Mahkeme kararında, İsrail'in Batı Şeria'da inşa ettiği duvarın yasadışı olduğu ve yıkılması gerektiği belirtildi. Kararda, İsrail'in savının aksine mahkemenin duvar konusunda hüküm verme yetkisine sahip olduğu vurgulandı. 'Tazminat ödenmeli' Duvar inşası için topraklarına el konulan Filistinlilere tazminat ödenmesi gerektiği belirtilen kararda BM'ye duvar yapımından doğan yasadışı durumu sona erdirmek için harekete geçme çağrısı yapıldı. Mahkeme, duvarın Filistinlilerin haklarını ağır biçimde ihlal ettiğine ve askeri amaçlar ya da ulusal güvenlik gerekçesiyle yasal kılınamayacağına hükmetti. Kararda, İsrail'in şiddet eylemlerine karşı halkını korumaya hakkı olduğu ancak alınacak önlemlerin uluslararası hukuka uygun olması gerektiği, duvarın ise uluslararası hukuku açıkça çiğnediği kaydedildi. Duvar yapımının derhal durdurulmasının istendiği kararda, el konulan topraklar, meyve bahçesi ve zeytinliklerin sahiplerine geri verilmesi istendi.İsrailli bir yetkili, ''İsrail'in, güvenlik duvarının teröre karşı savaşımda oynadığı rolü göz ardı eden bu saçma karara uymaya niyeti yok'' dedi. İsrail, mahkemenin kararına uymayacağını defalarca açıklamıştı. 'Terör göz ardı edildi' Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ''Kararda, duvarın yapım nedeni Filistin terörü sorunu göz ardı edilmiştir. Ayrıca mahkemenin duvar konusunda karar alma yetkisi yoktur'' dedi. ABD, Adalet Divanı'nın bu konuyu ele almak için uygun bir yer olmadığını bildirdi. Beyaz Saray Sözcüsü Scott McClennan, "Adalet Divanı'nın, siyasi bir mesele olan duvar konusunda hüküm vermesinin doğru olmadığını düşünüyoruz" dedi. Filistinli yetkililer ise ''zafer'' olarak nitelendirdikleri kararı büyük sevinçle karşıladı. Devlet Başkanı Yaser Arafat, "Mükemmel bir karar alan mahkemeye teşekkür ediyoruz" dedi. Başbakan Ahmet Kurey, ''Mahkeme Filistin halkı için tarihi bir karar almıştır'' diye konuştu. Arafat'ın danışmanı Nebil Ebu Rudeyna, BM'den İsrail'e yaptırım uygulamasını isteyeceklerini bildirdi. Rudeyna, ''BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi'ne başvurarak İsrail'i tecrit edecek ve cezalandıracak karar tasarısı çıkarılmasını isteyeceğiz. İsrail artık yasadışı bir devlet sayılmalıdır'' dedi. Ancak BM Güvenlik Konseyi'nin İsrail'den duvarı yıkmasını isteyen bir karar alması zor görünüyor. İsrail'in baş müttefiki ABD'nin böyle bir kararı veto etmesine kesin gözüyle bakılıyor. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'ndan yapılan açıklamada İsrail'e duvarı yıkma çağrısı yapıldı. Karar, uluslararası alanda İsrail'i zayıflatırken Filistin'i güçlendirecek. İsrail, Filistinlilerin saldırılarını engellemek için duvarın şart olduğunu öne sürüyor. Filistinliler ise duvar yüzünden topraklarına el konduğunu ve daha da yoksullaştıklarını, yaşamlarının güçleştiğini söylüyor. Cumhuriyet / 10.07.2004