Başbakan, AB'de destek karşılığı, Fransa'ya santrallar da dahil milyarlarca dolarlık ihalede öncelik önerdi. Fransa, tutumunu değiştirmedi
Türkiye'nin aralık ayında AB'den müzakere tarihi alması konusunda tavrı belirleyici olacak ülkelerin başında gelen Fransa, Başbakan Erdoğan'ın açtığı her türlü "ekonomik karta" karşın beklenen desteği vermedi. Başbakan Raffarin'in "İlerleme Raporu'nu bekleyip kararımızı ona göre vereceğiz" sözlerinin ardından Erdoğan gezisinin ikinci gününe Fransız işadamlarının yaşattığı soğuk duşla başladı. Fransa'nın TÜSİAD'ı olarak bilinen MEDEF'te konuşan Erdoğan, "Öncelikle Fransız yatırımcılardan destek istiyoruz. Aralıkta tarih alırsak, bu Türkiye'deki Fransız yatırımcılara da yarayacak. İslam dünyasını çağdaş medeniyetlerden ayırmak isteyenlere fırsat vermeyin" dedi. MEDEF Başkanı Ernest Antoine Seilliere'in bu sözlere yanıtı, "Diplomatik hedefler konusunda taraf olmamız mümkün değil. Size başarılar diliyoruz" oldu. Erdoğan, "Biz diplomatik sürece müdahale değil, katkılarınızı bekliyoruz" karşılığını verince Seilliere "Türkiye'ye iyi şanslar. Biz ekonomik ilişkileri geliştirerek AB sürecine destek verebiliriz" dedi.
Chirac'tan zayıf destek
Erdoğan, Cumhurbaşkanı Chirac'la buluşmasında Fransa'nın Türkiye'den beklentisi olan tüm projeleri masaya getirirken, nükleer santral ve THY'ye uçak alımında bu ülkeye öncelik verileceğini bildirdi. Gezi davetinin sahibi olmasına rağmen Erdoğan'la ortak basın toplantısında bir araya gelmeyen Chirac, yazılı bir açıklama da yapmadı. Bir Fransız yetkili, Chirac'ın "Türkiye'nin AB'ye entegrasyonunun, mümkün olduğu zaman arzu edilir olduğu" görüşünde olduğunu aktardı. Reform uygulamalarının hızlandırılmasını isteyen Chirac'ın, "Fransa pozisyonunu değiştirmedi. AB Komisyonu'nun raporunu bekliyoruz" dediği ve insan haklarıyla eksiklerine dikkat çektiği bildirildi. Erdoğan görüşme sonrasında "Bütün adımlar İlerleme Raporu'yla bağlantılı" dedi.
Barnier: Uzun yol var
Fransa Dışişleri Bakanı Michel Barnier de, "İlerleme Raporu Türkiye'ye yeşil ışık yaksa da, Türkiye'nin tam üyeliği hemen gerçekleşmeyecek. Türkiye'nin önünde daha uzun bir yol vardır ve bu ülke bir müddettir bu yoldadır ve iyi yoldadır" ifadesini kullandı.
Ekonomik kartlar ve nükleer santral sürprizi
Başbakan Erdoğan'ın AB üyeliğine destek için açtığı ekonomik kartlar şöyle:
Nükleer Enerji: Erdoğan Chirac'a sürprizini işadamlarıyla toplantısında açıklayarak, "En önemli adımımız nükleer enerji konusunda. Bu konuda Fransa'yla çalışmalar neticelendirilecek" dedi. Her biri 5 milyar dolara mal olması beklenen santrallardan üç tane yapılması durumunda 15 milyar dolar harcanacak.
Airbus alımı: Fransa ve Almanya'nın THY'nin yeni uçak alımını Airbus'a yönlendirmesi baskısına da boyun eğen Erdoğan, Chirac'la görüşmesinde Airbus'tan sipariş rakamını kesinleştirdi. Buna göre A320, A321 ve A330 modellerinden toplam 36 uçak alımı için 1.5 milyar dolarlık "ön anlaşma" bugün imzalanacak. Erdoğan'ın Chirac'a, THY ile Airbus arasındaki ön anlaşmayı kesinleştirmek için, Fransa'nın aralıktaki tutumunun bekleneceğini hissettirdi.
Marmaray: İstanbul metrosu kapsamında Fransız firmalarıyla yürütülecek Marmaray çalışmasında pürüzlerin giderildiği Fransa tarafına iletildi. Erdoğan, özelleştirme listesindeki kuruluşlar için de işbirliği yapılacağını açıkladı.
Askeri alımlar: Erdoğan, 12 milyar dolarlık alım ihalelerinin kısa süre önce iptal edildiğini ve TSK'ya yeni teknolojiler sağlanacağını belirterek bu alanda da Fransa için bir potansiyel doğabileceği sinyalini verdi.
MİLLİYET 21.07.2004