Lüks tüketim sancısı!

Türkiye’nin geçtiğimiz yıla göre tüketim mallarındaki ithalatı tam yüzde 106.6 oranında artış gösterdi. İthalattaki payların hava ve kara taşıtları ile bunların parçalarında yoğunlaşması ise bir avuç mutlu azınlığın keyif araçları için ülkenin milyarlarca dolarının yurtdışına gittiğini gösteriyor. Buna göre 2004 yılının ocak-nisan döneminde petrol dışı ara mallar ithalatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 32.9 oranında, sermaye malları ithalatı yüzde 93.5 oranında, tüketim malları ithalatı ise yüzde 106.6 oranında artış gösterdi. Sözkonusu dönemde özellikle hava taşıtları, deniz ve kara taşıtları ile bunların aksam ve parçaları ithalatta önemli bir yer tuttu. İthalattaki patlamayı ithalat vergisindeki artış da gözler önüne serdi. Bu yılın ilk çeyreğinde ithalat vergisi katma değeri ithalattaki yüksek artışa paralel olarak büyümeye devam etti ve yüzde 33.8 oranında bir artış gösterdi. İthalattaki bu artışa rağmen geneldeki talep daralmasının yaşanması da, dar gelirli geniş halk kesimlerinin tüketime uzak durduğunu, küçük bir grubun ise lüks tüketim başta olmak üzere tüketim kalemlerinin hemen hepsinde büyük bir artışa sebep olduklarını ortaya koydu. 2004 yılının ilk çeyreğindeki büyümelere bakıldığında da, lüks tüketime dayalı ithalattaki büyük patlamaya karşılık yerli üretimin arzulanan seviyede olmadığı görüldü. İmalat sanayii üretiminin alt gruplarında yine aşırı ve lüks tüketimin göstergesi olan taşıt araçları üretimi bir önceki yıla göre yüzde 71.9 oranında artış kaydetti. Buna karşılık diğer alanlardaki üretimi ve dolayısıyla istihdamı artıracak olan alt gruplardan makine sanayi üretimi yüzde 42.3, elektrikli makineler sanayi üretimi yüzde 37.1, metal eşya sanayi üretimi yüzde 20.1, metal ana sanayi üretimi yüzde 14.1 ve demir-çelik metal ana sanayi üretimi de yüzde 15.5 oranında artış kaydedebildi. Lüks tüketimin bir başka kalemi olan ithal beyaz eşyada da yılın ilk çeyreğinde önemli bir artış görüldü. Önceki yıl yüzde 13.3 oranında azalan dört beyaz ana ürünün ithalatında 2003 yılına göre ise yüzde 6.8 oranında artış kaydedildi. Dört beyaz eşyanın yurtiçi satışlarında ithalatın payı da yüzde 40.2 olarak gerçekleşti. İTHAL OTOMOBİL YÜZDE 297 ARTTI! Bu yılın ilk çeyreği ile 2003 yılının ilk çeyreği karşılaştırıldığında ağırlıklı olarak binek otomobil satışında da önemli bir artış gözlendi. Buna göre otomobil satışları ocak, şubat, mart, nisan ve mayıs aylarında toplam otomobil satışları sırasıyla, yüzde 306.2, yüzde 330.5, yüzde 439.5, yüzde 332.1 ve yüzde 242.1 oranlarında eşi görülmemiş bir artış sergiledi. 2003 yılının tamamında satılan otomobil sayısı, 227 bin adet iken, 2004 yılının ocak-haziran döneminde satılan otomobil sayısı 2003 yılının tamamında satılan otomobil satışlarının sayısını aşarak 235 bin adete ulaştı. Otomobilde de dövizlerin dışarıya aşırı bir biçimde gittiğini ithal otomobil satışlarındaki artış gözler önüne serdi. Buna göre; bu yılın ilk çeyreğindeki otomobil ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 297.2, toplam taşıt araçları ithalatı da yüzde 246.6 oranlarında arttı. Bu gelişmeler sonucunda, 2004 yılının Haziran ayı itibariyle yollardaki her 100 yeni aracın 74’ü yabancı oldu. YATIRIM YİNE KAÇTI Tüketim ve ithalatta bunlar yaşanırken işsizliğin ilacı yatırımda ise neredeyse yıllardır devam eden trend bozulmadı ve 2004 yılının ocak-nisan döneminde de yine yurtdışına yatırım kaçağı yaşandı. Buna göre, sözkonusu dönemde tıpkı geçtiğimiz yılın aynı döneminde olduğu gibi 1.9 milyar dolarlık “çıkış” yaşandı. VAKİT 23.07.2004