Hızlandırılmış facia

48. günde kaza Başbakan Erdoğan'ın katıldığı törenle 4 Haziran'da ilk seferine çıkan 'hızlandırılmış' Yakup Kadri Karaosmanoğlu Ekspresi dün faciaya yol açtı. İstanbul'dan saat 18.00'de 234 yolcu ve dokuz personelle Ankara'ya hareket eden beş vagonlu tren, saat 19.45'te Sakarya'da, Pamukova'nın Mekece Köyü civarında raylardan çıktı. Lokomotif raydaydı Kazada lokomotif raylarda kalırken, arkadaki üç vagon, demiryolundan çıkıp birbirine geçen ilk iki vagona bindirdi. Kurtarma çalışmaları, çevre il ve ilçelerden takviyelerle ve süratle yürütüldü. Ölü ve yaralı sayısı konusunda çelişkili açıklamalar geldi. Son bilgi: 36 kişi öldü, 55 yaralı var. Kazanınhemen ardından demiryolu ulaşıma kapanırken tren seferleri iptal edildi, Adapazarı-Bilecik karayolu ambulans ve kurtarma ekiplerinin kaza yerine çabuk gidebilmesi için diğer bütün araç geçişlerine kapatıldı. İlk ulaşan ambulanslar yaralıları Pamukova, Adapazarı, Osmaneli ve Bilecik'e nakletti. 'Hızım 130'a yakındı' Kazanın ardından tüm yetkililer 'Orası hızlı tren bölgesi değildi' dedi ama Radikal'in ulaştığı tren şefi ağlayarak şu bilgiyi verdi: Bölgenin hız limiti saatte 130 kilometre, biz biraz daha yavaştık... Hız bandı inceleniyor TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman, hızlı trenin Sakarya bölgesindeki virajlı yol nedeniyle normal trenler gibi gittiğini söyledi. Karaman, "Trendeki hız durumunu gösteren bandı inceliyoruz" bilgisini verdi. 'Yanlış bilgi veriyorlar' Genel Müdürvekili Ergüleç de kazanın hızdan kaynaklanmadığını belirterek, "Herşey Allah'tan. Diğer trenlerin hızı neyse, bu trenin hızı da o" dedi. Sendikalar, "Yetkililer yalan söylüyor" suçlamasını yaptı. Bir yolcu: 136 kilometre Bir yolcu, "Hız göstergesine göre 136 kilometreyle gidiyorduk" diye konuştu. Radikal'in ulaştığı tren şefi ağlayarak şöyle dedi: "Bölgenin hız limiti 130 kilometre. Biz hatta hızımızı biraz düşürmüştük." Hastaneler doldu taştı:Kazanın ardından ürpertici manzaralar yaşandı. Çevre il ve ilçelerden gelen yardım ekipleri, hastanelere durmadan yaralı taşıdı. Yaralılar arasındaki minik kazazede, felaketin şokunu atlatamadı. İstanbul-Ankara seferini yapan hızlandırılmış trenin dün akşam Sakarya'nın Pamukova ilçesine bağlı Mekece Köyü yakınlarında raydan çıkarak devrilmesi, faciaya neden oldu. Kazada 36 kişi ölürken, 55 kişi yaralandı. Yaralıların çoğunun durumunun ağır olduğu belirtilirken, ölü sayısının artmasından endişe ediliyor. Haydarpaşa Garı'ndan saat 18.00'de, 234 yolcu ve dokuz personeliyle hareket eden 11006 sefer sayılı Yakup Kadri Karaosmanoğlu ekspresi, saat 19.45 sıralarında Pamukova'nın Mekece Köyü'ne ulaştı. Biri yemek, dördü yolcu vagonu olmak üzere beş vagonun bulunduğu tren, İstanbul-Ankara yolunun 183. kilometresinde, Mekece çıkışı Cambazkaya mevkiinde henüz bilinmeyen bir nedenle raydan çıktı. Lokomotif raylar üzerinde kalırken, trenin öndeki iki vagonu akordeon gibi birbirine geçti. Diğer vagonların da bu vagonlara bindirmesi facianın boyutunu büyüttü. Ölen ve yaralananların çoğunluğunu bu iki vagondaki yolcular oluşturdu. Olaydan yara almadan ya da hafif sıyrıklarla kurtulan yolcular ilk şoku atlattıktan sonra, `imdat' çığlıkları atan yaralıların yardımına koştu. Kazanın duyulmasından sonra bölgeye ambülanslarla sağlık ekibi ve kurtarma ekipleri sevk edildi. Demiryolu ulaşıma kapanırken, Anadolu Ekspresi'nin 22.00, Ankara Ekspresi'nin 22.30 ve Fatih Ekspresi'nin 23.30 seferleri karşılıklı olarak iptal edildi. Adapazarı-Bilecik karayolu ambülans ve diğer kurtarma ekiplerinin kaza yerine çabuk gidebilmesi için diğer araç geçişlerine kapatıldı. İlk ulaşan ambülanslar yaralıları Pamukova, Adapazarı, Osmaneli ve Bilecik'teki hastanelere taşıdı. Sakarya Arama Kurtarma Timi, itfaiye, jandarma ve polis ekiplerinin katıldığı kurtarma çalışmaları ilerledikçe, demir yığını haline gelen vagonlardan çok sayıda ceset çıkarıldı. Hava karardığı için kaza yeri araç farlarıyla aydınlatıldı. Kriz masası oluşturuldu Kaza haberinin Ankara'ya ulaşmasının ardından Ulaştırma Bakanlığı tarafından aralarında Ulaştırma Bakanlığı ile TCDD Genel Müdürlüğü üst yönetiminin yer aldığı bir kriz masası oluşturuldu. Vatandaşların TCDD'de Müsteşar Yardımcısı Muammer Türker'in başkanlığında oluşturulan kriz masasına ait '0312 311 30 88' ve '0312 324 43 64' numaralı telefonlardan bilgi alabileceği belirtildi. Yardım yağdı Kızılay Genel Başkanlığı ilk etapta Çapa, Zeynep Kamil, İzmit ve Düzce kan merkezlerinden 160 ünite kan, beş ambulans, beş doktor, beş hemşire, 1000 litre su, 400 kişilik kumanya ile bir vinci kaza yerine sevk etti. Sağlık Bakanlığı, bölgeye Bursa ve Kocaeli'nden afet ilkyardım ekipleri ve Düzce, Bolu, Ankara ve Bursa'dan 15 ambulans sevk etti. Başbakandan ziyaret Başbakan Tayyip Erdoğan, kazayı öğrenir öğrenmez Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım'la birlikte Pamukova'ya gitti. Erdoğan ve Yıldırım'ı taşıyan helikopter, saat 23.00 sıralarında kaza yerine geldi. Erdoğan daha sonra yaralıları da ziyaret etti. 16 yolcu binecekti İstanbul - Ankara seferini yaparken Pamukova yakınlarında devrilen Yakup Kadri Karaosmanoğlu ekspresi için 250 bilet satılmış, bu yolcuların 16'sı Eskişehir'den binmek üzere bilet almıştı. Trende, TCDD'den kondüktör İhsan Karadağ, tren şefi Köksal Coşkun, makinistler Fikret Karabulut ve Recep Sönmez ve tren odacısı Ümit Şengüler ile yemekli vagonda çalışan özel yemek şirketine bağlı dört personel bulunduğu öğrenildi. Hız bandı incelemede Ankara ve İstanbul'dan kaza inceleme ekipleri bölgeye giderken, TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman, kaza nedenlerinin araştırıldığını belirterek, bu çerçevede trenin seyir boyunca ve kaza öncesi son hız durumunu gösteren 'hız bandı' diye adlandırılan göstergeye, incelenmek üzere el konulduğunu söyledi. Bu göstergenin incelenmesiyle, trenin hız ihlali yapıp yapmadığının belirleneceğini ifade eden Karaman, ayrıca olay yerinde rayların bozulması ve enkaz kaldırma çalışmalarının sürmesi nedeniyle Ankara - İstanbul hattındaki tren seferlerinin bugün yapılamayacağını belirtti. 'Seferler durdurulsun' İstanbul Teknik Üniversitesi Ulaşım Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Gerçek: Lokomotiflerin yapabileceği standart bir hız var. Bunun üzerine çıkamazlar. Bu trenlerin maksimum limiti saatte 140 kilometre. Kazanın birçok nedeni olabilir. Bunlar arasında üstyapıda arıza olması ve gerekli donanımın uygun olmaması öne çıkıyor. Bu seferlerin risk taşıdığı ortadaydı. Demiryolu üstyapısı yani ray, teravelt ve balasttan oluşan bölüm geometrik olarak hız yapmaya elverişli değildi. Hız yapmanın facia getireceği ortadaydı. Hız yapılabilecek yerler belli. Hız ancak yolun geometrisinin uygun olduğu yerlerde yapılabilir. "Kazanın olduğu bölgede eski trenlerin hızında gidiyoruz" denildi. Ancak hız yükseltildiğinde üstyapı üzerindeki etkiler o kadar artar ki, üstyapının geometrisinin bozulmasına neden olur. Bu durumda hızlı olmayan trenler dahi raydan çıkabilir. Yine ray uygun koşullarda değilse hız nedeniyle üstyapı bozulabilir. Hızlı gidilen yerler uygun yapıda değilse risk daha fazladır. Şimdi böyle bir kazadan sonra yapılması gerekenler şunlar: Öncelikle kazanın nedenleri araştırılmalı. Hızlı tren seferleri durdurulmalı, demiryollarının hız limitlerini yeniden gözden geçirmeli. Üstyapı ölçülerek gerekli bakım yapılmalı. Demiryollarının geometrisi ve fiziksel koşulları sürekli ölçülmeli. Bakımı ve ölçümlerinde yeterli teknik donanımlar rutin olarak yapılmalı. 'Hız önemli değil' Yıldız Teknik Üniversitesi Ulaştırma Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aydın Erel: Lokomotiflerin titreşimleri tren yolunu gevşetir. Bu tip kazalarda lokomotif rayda durur ve o titreşimin etkisiyle arkasından gelen vagonlar raydan çıkar. Aslında bir trenin raydan çıkmasında en küçük etken hızdır. Önemli olan alt ve üstyapıdır. Ray ve tren kötüyse hız düşük de olsa tren raydan çıkar. RADİKAL 23.07.2004