Rayları bekçiler denetliyor

Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aydın Erel , altyapısı yenilenmemiş raylarda, hızlandırılmamış trenlerin bile çalışamayacağını söyledi. TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman 'ın bir yurtdışı gezisinde seyahat ettiği hızlandırılmış treni gördükten sonra Türkiye'de de bunun uygulanması için emir verdiğini dile getiren Erel, uzmanları dinlemeksizin başlatılan seferlerin hayatlara mal olduğunu belirtti. TMMOB Yönetim Kurulu Üyesi Cemalettin Küçük ise AKP hükümetinin her projede sırf ''görüş almış olmak için'' uzmanlarla görüştüğünü dile getirdi. Prof. Erel dün TMMOB İstanbul Şubesi'nde bir basın toplantısı düzenleyerek önceki gün meydana gelen ve 37 kişinin ölümüyle sonuçlanan tren kazasının olası nedenleriyle ilgili bilgi verdi. 4 Haziran'da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan 'ın seferlerini başlattığı İstanbul-Ankara arasında faaliyet gösteren hızlandırılmış trenin, seferden önce yapılan etütlerinin eksik olduğunu kaydeden Erel, hızlandırılmış trenden sonra, zaten bozuk olan rayların riskinin arttığını ifade etti. Erel, trenin raydan çıkarak devrildiği, ''derayman'' olarak adlandırılan kazanın olası nedenlerini şöyle özetledi: ''Sakarya'da meydana gelen tren kazası, yalnız taşıtın, yalnız yolun veya hem taşıtın hem de yolun neden olduğu bir olay olabilir. Kaza hız nedeniyle raydan çıkmış olabilir, ama 'Hız her zaman treni raydan çıkarır' denemez. Daha önce de çok defalar belirttiğim gibi, bu trenlerin sefere başlaması hataydı.'' Türkiye'deki demiryolları altyapısının 19. yüzyılın ikinci yarısında oluşturulduğunu anımsatan Erel, altyapının elastik olmaması durumunda, etkinin büyük olacağını, şiddeti aynen üstyapıya ileteceğini söyledi. Türkiye'de rayların denetiminin bekçiler tarafından yapıldığını vurgulayan Erel, ''Yol bekçileri ve bunların şefleri olan yol çavuşları vardır. Yol bekçileri, her gün yaklaşık 10'ar kilometre yürüyerek raylarda sorun olup olmadığına bakarlar. Bu bekçiler görevleri sırasında raylara bakmadıkları gibi, eğitim seviyelerinin düşük olması nedeniyle rayları denetleyip denetleyemeyecekleri de tartışılır, bunu anlayamazlar'' diye konuştu. Bazı gazetelerde çıkan kimi öğretim görevlilerinin hızlandırılmış tren projesini olumlu bulmalarıyla ilgili konuşan Erel, Ulaştırma Bakanlığı tarafından 15 profesörün Ankara'ya çağrıldığını, katılan 7 profesörün hiçbirinin bu proje hakkında olumlu bir rapor vermediğini bildirdi. Toplantı öncesinde yetkililerin, hızlandırılmış trenle ilgili kendilerine bir brifing verdiğini anlatan Erel, şunları söyledi: ''Toplantı sonrasında bizi trene bindirmek için ısrar ettiler. Ben binmeyeceğimi söyledim. Daha sonra gazetelerde okuduğuma göre, iki öğretim üyesi trene binmiş ve yolların uygun olduğunu söylemişler. Fakat bu arkadaşlarımız, benim de katıldığım toplantıda, bu koşullarda trenin sefere çıkmamasını istemişlerdi.'' Erel, kazanın virajlı yolla bir ilgisi olup olamayacağı sorusuna şu yanıtı verdi: ''Virajın yarıçapı küçük ise merkezkaç kuvveti yüksek olacağı için çok hız yapılmamalıdır. Türkiye'deki demiryollarındaki en küçük virajın yarıçapı 300 metredir. Bu da çıkabileceğiniz hız sınırının 60 kilometre olabileceğini gösterir. Bize, Ankara'daki toplantıda, trenin çok hızlı gitmediği söylendi. Daha sonra da bazı virajlarda ivmenin arttırıldığını dile getirdiler. Virajlardaki ivme, treni hızlandırmak için arttırılır. Madem trenler hız yapmıyor. O halde neden ivme arttırıldı?" Cumhuriyet 24 Temmuz 2004