'Kısır tohum' bağımlılığı

Türkiye ileri laboratuvar teknolojileriyle tohum üreten ABD, İsrail, Fransa, Hollanda gibi ülkelerden her yıl ortalama 80 milyon dolarlık hibrit tohum ithal ediyor. Kopyalanamadığı için 'kısır tohum' olarak da tanımlanan ve başta domates olmak üzere çok sayıda sebzede kullanılan hibrit tohumun yüzde 90'ı ithalatla karşılanıyor. Türkiye'nin son beş senedir sebze, tarla, endüstri, yem ve çim tohumları olmak üzere toplam tohumculuk dış ticaret hacminin 100 milyon dolar olduğunu belirten Türkiye Tohum Endüstrisi Derneği ve Anadolu Tohum Şirketi'nin Başkanı Yavuz Batur, "Bunun yüzde 25'i ihracat, yüzde 75-80'i ithalat. Fakat bakanlığın getirdiği bürokratik engeller yüzünden sebze tohumunda yüzde 100 oranında ihracatın ve yüzde 50 oranında ithalatın kayıt dışı olduğu sektör temsilcileri tarafından söylenmektedir. Yani gerçek dış ticaret hacmi bilinmiyor. Fakat Tarım Bakanlığı gerekli desteği sağlarsa 10 senede Türkiye Akdeniz Havzası ve Ortadoğu'da tohum çeşidi geliştirmede söz sahibi olabilir" dedi. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu tohumculukta geri kalmış ülkeler, 'tek kullanımlık' özelliği nedeniyle hibrit tohumları üreten ülkelere bağımlı kalıyor. Üretici talebinin giderek artması da ithalatı besliyor. Yerli şirketlerin 100 milyon dolar cirolar yapan ve bu cirolarının yüzde 15'ini Ar-Ge'ye ayıran uluslararası şirketlerle yarışabilmesi için bünyelerindeki Ar-Ge birimlerinin mutlaka desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Batur, verimi ve kalitesi üzerinde arzu edilen noktaya gelindikten sonra hibrit tohumlarınçeşitlendirilebilmesi için yedi yılı aşan bir Ar-Ge süreci ve maddi kaynak gerektiğinin altını çizdi. Türkiye başta domates, biber, patlıcan ve hıyar olmak üzere çeşitli sebzeler için hibrid tohum ithal ediyor. Sera domatesinde Antalya, Muğla civarında yüzde 100 hibrit tohum kullanarak sera sebzeciliği yapanların hem iç pazara ürün verdiklerini hem de ihracat yaptıklarını belirten Tekfen Holding yetkilileri, "Tarla tohumculuğunda buğday dışında ayçiçeği, mısır, pamukta sıklıkla hibrit tohum kullanılıyor. Domates tohumunun kilogram fiyatı 20 milyar lira. Domates tohumunu 10 gr.'lık paketlerde satıyoruz. İhracatçılar kalitesinden ötürü hibrit domates tohumlarına rağbet ediyor. Normal koşullarda bir serada 10 gr. hibrit domates tohumundan 8-10 ton domates alınabiliyor. Üretici emeğinin karşılığını alabiliyor ve ürünü pazarlama sorunu yaşamıyor" bilgisini verdi. 2025 yılında dünya nüfusunun 8 milyarı bulacağını, bu yüzden tahıl veriminin artırılmasının bir zorunluluk olduğunu belirten Tekfen Holding yetkilileri, sürdürülebilir kalkınma için Türkiye'de tarım üretiminde verimin ve kalitenin artırılması gerektiğini vurguladı. Kimyevi gübrede yüzde 25, fidede yüzde 16, standart sebze tohumunda ise ürüne bağlı olarak yüzde 45'e varan üretim kapasitesine sahip olduklarını açıklayan yetkililer, "HTF fide tesisimizle hobi ve peyzaj amaçlı taleplere, Toros Tarım'la da çiçek, sebze, çim tohumları ve özel gübre talebine cevap veriyoruz. Sapeksa'yı alarak etkinliğimizi artırdık. Sekiz şirketimiz var. Farklı alanlardaki yatırım projeleri üzerinde çalışıyoruz" diye konuştu. Radikal /30.07.2004