Irak'ta Kürt devleti kolay değil

Irak, gerek ülke içindeki güçler gerek Arap ülkeleri gerekse diğer ülkeler arasında başkaları adına yapılan savaşların odak noktası haline gelebilir. Çünkü adam kaçırma ve bomba yerleştirilmiş araçlar vasıtasıyla her gün yenilenen ölüm ve yıkım vakaları Irak'ta hâlâ en zorlu ve öncelikli sorun. Devletin zafiyetinden ve bölgede İsrail'i, Irak yönetiminin zorunlu olarak tanıması gereken bir unsur haline getiren Amerikan egemenliğinden yararlanarak İsrail'in her kapıdan Irak şehirlerine girmeye başladığı yönündeki iddia, halihazırda en tehlikeli iddia. Bu durum Türkiye ve -İsrail'in varlığının kendilerine dönük bir tehlike oluşturduğunu düşünen İran, Suriye ve diğer Arap ülkelerini de Irak'ı yakın bir denetim altına almaya ve İsrail ile ilişkilerini yavaşlatmaya itiyor. Kürt-İsrail gizli ittifakı giderek açığa çıkınca Iraklı yetkililerin bu tür bir ilişkiyi reddetmesine rağmen Türkiye, söz konusu iddiaya hassasiyet göstererek öteden beri kaygı duyduğu Kürt devletinin bu sefer İsrail ile birlikte anılmasına dikkat kesildi. Böyle bir devletin Kuzey Irak'ta oldubittiye getirilerek kurulması ihtimali Türkiye'nin uykularını kaçırıyor. Zaten İsrail de öteden beri böyle bir hedefi olduğunu gizlememekte. Bir zamanlar Kürt liderler, bölgede bir müttefik ararken, İsrail'in o günlerdeki yetkilileri Kürtlerin bu arayışını kendi menfaatleri doğrultusunda kullandı ve birtakım dostluklar kurdu. Kürtlerin Irak rejiminden çok çektikleri, katledildikleri ve Irak siyasi hayatında marjinalleştirildikleri doğru. Ancak şu an Irak'ı oluşturan ana unsurlar arasında ekonomi ve güvenlik açısından en iyi durumda bulunanlar da Kürtler. Bununla birlikte Kürtler devlet kurma arzusundan hiç vazgeçmemiştir. Belki de Kürtleri tek taraflı olarak böyle bir girişime sevk edecek şey geçmişte yaşanan acı tecrübeler. Ancak böyle bir hedefin gerçekleşmesi o kadar da kolay değil; zira civarda bulunan hasımları, kurulacak bir Kürt devletini kendi varlıkları için bir tehdit unsuru saymakta, özellikle de Kürtleri barındıran Suriye, Türkiye ve İran gibi ülkeler. Kim bilir bu oyun bir taraftan da İsrail'e hizmet etmektedir; bölgenin çatışmalardan kurtulmasını pek istemeyen İsrail, kartlarını yeniden kararak, buradaki devletleri küçük çaplı iç çatışmalara sürükleyerek, işlerini bitirmek istiyor olabilir. Irak'ın en tehlikeli yanı; bölgesel, İslami ve gayri İslami her türlü siyasi akım ve eğilime sonuna kadar açık olması. Güvenliğin sağlanması bir Kürt devletinin kurulmasını zora sokacağına göre Amerika'nın Irak'ın parçalanmasını kendi çıkarlarına uygun bulduğu sürece o güvenli ortamın sağlanması da o kadar kolay olmayacak gibi gözüküyor. (Suudi Arabistan gazetesi Riyad, başyazı, 29 Temmuz 2004) Radikal 31.7.2004