IMF'nin gözden geçirmeyi tamamlayıp 661 milyon dolarlık krediyi serbest bırakmasından sonra açıklanan niyet mektubuna göre doğalgaz, akaryakıt ve sigaradan alınan maktu vergi artırılacak
Hükümet, IMF'ye eylülde 'tüm maktu vergileri artırma' sözü verdi. Söz konusu taahhütle ilk etapta doğalgaz, akaryakıt ürünleri, sigara üzerinden alınan vergiler artırılacak. Bu ise vatandaşa zam olarak yansıyacak.
Söz konusu üç kalemden gelecek gelirin yeterli olmaması durumunda ise alkollü içkilerdeki maktu vergilerin de artırılmasının düşünüldüğü öğrenildi. 661 milyon dolarlık kredinin serbest bırakmasının ardından Türkiye tarafından verilen niyet mektubu da yayımlandı. Mektubun ekler bölümünde eylül ayında kriter olarak verilen taahhüt dikkat çekti. Kriterde, "Tüm maktu vergilerin bütçe tahminleriyle uyumlu ayarlanması" ifadesi yer aldı.
Vergi geliri düşük kaldı
Mektubun 'kamu maliyesi' başlıklı bölümünde, petrol ürünlerinden alınan maktu vergilerin dünyadaki petrol fiyatlarındaki artış dikkate alınarak 29 Haziran tarihinde artırıldığı belirtilirken, "Bu artış bütçe varsayımlarının çok düşük bir miktar altında kalmıştır. Maktu vergilerin bütçe varsayımlarıyla uyumlu olarak ayarlanması yapısal kriter olmaya devam edecektir" denildi. Mektubun ekler bölümünde ise tüm maktu vergilerin eylülde yeniden ayarlanacağı belirtildi. Edinilen bilgilere göre, petrol ürünlerindeki artışın devam etmesi ve söz konusu ürünlerden alınan vergilerin beklenenden düşük kalması nedeniyle ilk etapta eylül ayında akaryakıt ve doğalgaz üzerinden alınan maktu vergiler artırılacak.
Maliye Bakanlığı'nın sigarada nispi ve maktu vergilerini artırmasına karşın BAT (British American Tabacco) ve JTI (Japan Tobacco International) tarafından yapılan indirimlerde Gelirler Genel Müdürlüğü'nün hesaplarını bozmuştu. Bu nedenle sigaradan alınan maktu vergilerde de yeni bir ayarlama yapılacak. Hükümet, üç kalemdeki maktu vergisi artışıyla hedefi tutturamazsa, alkollü içkilerden alınan maktu vergileri artırmayı planlıyor. Hükümet, maktu vergileri Bakanlar Kurulu kararıyla düzenleyebiliyor.
Mektupta, Bankalar Yasası'nın AB standartlarına uyumlu hale getirilmesi amacıyla hazırlanan 'Kredi Kuruluşları Kanun' taslağı konusunda eylül sonuna kadar ilgili taraflarla görüşmelerin yapılacağı ve Meclis'e sunulacağı kaydedildi. Mektupta, tasarının yasalaşması için kasım ayı tarih gösterildi. Halen Hazine bünyesinde bulunan sigortacılık gibi banka dışı kurumların düzenleme ve denetiminin sorumluluğunun da 1 Ocak 2005'e kadar BDDK'ya devredileceği taahhüt edildi.
Emeklilik işi eylülde
Niyet mektubunda, yeni sosyal güvenlik reformu çerçevesinde emeklilik sistemiyle ilgili stratejinin eylüle kadar belirleneceği, yasa tasarısının ise 15 Aralık tarihine kadar Meclis'e sunulacağı kaydedildi. Mektupta, yeni sosyal güvenlik reformu çerçevesinde getirilecek Genel Sağlık Sigortası'ndan kaynaklanacak ek harcamaların telafi edici tedbirlerle karşılanacağı sözü de verildi.
Mektubun kamu bankalarına ilişkin taahhütlerinin yer aldığı bölümde, Vakıfbank'ın özelleştirmesi sürecinde tutulacak danışman firmanın inceleme ve değerlendirme çalışmalarını eylül sonuna tamamlayacağı vurgulandı. Ziraat Bankası'na ilişkin stratejinin temmuz sonunda açıklanacağı taahhüt edilirken, Pamukbank ve Halkbank birleşmesine de yer verildi. Birleşmeye ilişkin hukuki, idari ve mali hususların 2004 Ağustos sonuna kadar tamamlanacağı belirtildi.
RADİKAL 01.08.2004