Halk fakirleşiyor

ESAM Konya Şube Başkanı Prof. Dr. Ali Akmaz, Ocak-Haziran dönemi itibariyle enflasyon, istihdam, üretim ve yatırım, milli gelir, dış ticaret, devlet borçları, bankacılık, özelleştirme, ücretler, tarım sektörü ve çiftçiler ile bütçe başlıklarını ayrı ayrı incelediklerini belirterek, sözkonusu raporla ekonomik olumsuzluklar karşısında hükümeti uyarmak ve gerekli tedbirlerin biran önce alınmasını amaçladıklarını kaydetti. Ülke ekonomisinin tamamen AB müzakerelerine endekslendiğine dikkat çekilen raporda, bundan dolayı ekonomideki tehlike sinyallerinin görmezlikten gelindiğinin altı çiziliyor. Piyasalarda 2004 Aralık’tan sonra olumsuz gidişatın tamamen mucizevi bir şekilde ortadan kalkacağı yönünde bir inanış bulunduğu belirtilirken, bu beklentilerin gerçekçi olmadığı vurgulanıyor. Rakamlarla ülke ekonomisinin fotoğrafını çeken ESAM, enflasyonun düşmesine rağmen toplam üretim ve tüketimde hiçbir gelişmenin sağlanamadığına inanıyor. Devlet bütçesinde kamu yatırımlarına ayrılan payın hemen hemen yok denecek kadar az olduğu hatırlatılan raporda, şunlar ifade edildi: “Yatırımlar durdurulup, harcamalar kısılarak ekonomide sanal bir büyüme ve enflasyon düşüklüğü izlenimi uyandırılmıştır. 2004 yılı için planlanan yatırım harcaması sadece 7.6 katrilyon lira ile 2002 rakamının altındadır. Bu 50 yılın en düşük rakamıdır. Üstelik, IMF heyetinin isteği doğrultusunda yapılan kesintilerle söz konusu yatırım tutarı 6.4 katrilyon liraya düşürülmüştür. 2004 yılının ilk altı ayında kısıla kısıla yılın tamamı için 6.4 katrilyon liraya indirilen yatırım harcamalarının sadece yüzde 19’u gerçekleştirilebilmiştir. Yatırım artmadan yeni kapasite oluşturarak üretim artışı sağlanmadan gerçekleşen büyüme kalıcı olamaz.” Ekonomide üretim artışının pozitif bir gelişme olduğu ancak bunun için yatırımların artması ve mevcut kapasitenin geliştirilmesi gerektiğine vurgu yapılan raporda, yatırımın istihdamı artırarak işsizliği azaltması gerektiği belirtiliyor. Ancak 2004’ün ilk yarısında yatırımların çok yetersiz düzeyde kalması ile istihdam artışı sağlanamadığı ve ülkenin en önemli sorunu olan işsizliğe çözüm bulunamadığı belirtilen araştırmada, 2003’ün ilk çeyreğinde 20 milyon 244 bin olan toplam istihdamın, bu yılın aynı döneminde 342 bin kişi azalarak, işsizlik oranı da yüzde 12.3’ten yüzde 12.4’e yükseldiği hatırlatıldı. Yatırımların önündeki en önemli engelin yüksek reel faizler olduğu ifade edilen çalışmada enflasyon yüzde 8-9 düzeyinde iken reel faizlerin yüzde 16-17 olduğu ve bu rakamın ekonomi gerçekten tehdit ettiği dile getirildi. Reel faizlerdeki yüksekliğin sadece spekülatörlerin işine yaradığı hatırlatılırken bunun sonucunda da yoksulluğun kaçınılmaz olduğu kaydedildi. Raporda önemle üzerinde konulardan olan dış ticaret dengesinin iyi okunması gerektiği belirtildi. Ekonomik istikrarın en önemli göstergelerinden birinin ihracatın ithalatı karşılama oranı olduğu dile getirilirken dış ticarette meydana gelecek önemli bir açığın cari işlemler açığını büyüteceği bunun da ülkenin önemli ekonomik sıkıntılara girmesine sebep olacağına dikkat çekildi. Sonuçta bu sıkıntıların vatandaşa yansıyacağı, iflaslar ardından küçülme sonucunda halkın daha da fakirleşeceğine vurgu yapılan raporda, “Şu anki dış ticaret göstergeleri Türkiye’nin hızla bu sürece doğru gittiğinin habercisi” denildi. Dış ticaret açığı 2004’ün ilk altı aylık döneminde yüzde 84 artarak 16.8 milyar dolar olduğu hatırlatılan raporda, söz konusu dönemde ihracatın yüzde 31,8 yükselerek 28.5 milyar dolara ithalatın da yüzde 47,3 artışla 45.4 milyar dolara çıktığı dile getirildi. Bu dönemde ihracatın arttığı ancak ithalatın çok daha yüksek oranda artarak dış ticaret açığını önemli boyutlara çıkardığı belirtilirken bu şekilde devam etmesi durumunda dış ticaret açığının Cumhuriyet tarihinin rekor seviyesi ve kriz yılı olan 2000 yılı açığını da geçerek 30 milyar dolara ulaşacağı uyarısında bulunuldu. MİLLİ GAZETE 08.08.2004