Zenginlik karın doyuramadı

Hükümetin iddialı büyüme söylemleri, halkın temel gıda harcamalarına uğramadı. Enflasyonun tek haneye indiği son bir yılda halkın et tüketimi azalırken ekmek tüketimi arttı. Satın alma gücü paritesine göre 6 bin 600 doları da aşan kişi başına milli gelir, 2004'ün ilk yarısında kişi başına ortalama tüketim harcamalarının 2 bin 400 doları geçmesini sağlayamadı. Ekonomi Servisi - Son yılların en yüksek büyüme oranını yakalayan ve satın alma gücü paritesine göre 7 bin dolara yaklaşan kişi başına gelir rakamına ulaşılan Türkiye'de, kişi başına yıllık ortalama harcama 2 bin 392 dolarda kaldı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın geçen temmuz ayında açıkladığı İnsani Kalkınma Endeksi'nde ancak 88. sırada yer alabilen Türkiye'de halkın et, süt, yoğurt ve sebze tüketimi azalırken aylık kişi başına ortalama ekmek tüketimi 5.4 kiloya kadar çıktı. Türk halkının bu yılın ilk altı aylık döneminde kişi başına yaptığı ortalama gıda harcaması tutarı da 95 milyon lirada kalırken; gıda, dayanıklı ve dayanıksız tüketim, enerji, ulaştırma, haberleşme, hizmetler ve konut sahipliği de dahil, kişi başına aylık ortalama harcama miktarı ise 299 milyon lira oldu. Yıllık olarak dolar bazında kişi başına düşen ortalama harcama miktarı da 2 bin 392 dolar olarak gerçekleşti. Halk ekmeğe talim En yoksul kesimdeki aylık ortalama toplam tüketim harcaması 139 milyon lira, en zengin kesimdeki kişi başına tüketim harcaması ise 570 milyon lirayı buldu. Türkiye genelinde en yoksul aileler ayda ortalama 557 milyon lira, en zengin aileler ise 2 milyar 282 milyon liralık harcamada bulundular. En yoksul yüzde 20 ile en zengin yüzde 20 arasında dört katlık bir harcama farkı ortaya çıktı. Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (DİE) açıkladığı hane halkı tüketim harcamaları anketine göre, Türk insanı et tüketimini azaltırken ekmeği arttırdı. Kişi başına düşen aylık ortalama kırmızı et tüketimi, 2002'deki 0.9 kiloluk düzeyinden 2003'te 0.6 kiloya indi. Ekmek tüketimi ise 4.9 kilodan 5.4 kiloya yükseldi. Beyaz et ve makarna tüketimi aynı seviyede kalırken; un, süt, yoğurt, margarin, patates, çay ile bazı sebze ve meyve tüketimi de azaldı. Ekmek, gıda harcamaları içindeki en büyük paya sahip olma özelliğini 2003'te de sürdürdü. 2002 yılında yüzde 10.6 olan ekmeğin gıda harcamaları içindeki payı, 2003 yılında yüzde 11.9'a çıktı. Öte yandan 2004'ün ilk yarısı itibarıyla milli gelirde sağlanan yüzde 13.5'lik büyüme, hükümet ve ekonomi çevrelerinde de iddialı mesajların verilmesine yol açıyor. Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener , hafta sonu yaptığı açıklamada bu yılki GSMH büyüme hızının yüzde 10'u bulacağını ve satın alma gücü paritesine göre de kişi başına gelirin 9 bin dolar düzeyinde olacağını belirtmesi, ekonomi çevrelerinde yeni bir tartışma başlattı. Uzmanlar, satın alma gücü paritesine göre kişi başına gelirin bu yıl 9 bin dolara kadar yükselmesi için, 2003'te 356 milyon dolar olan milli gelirin 530 katrilyona yükselebilmesi ve Türkiye ekonomisinin 2004'te en az yüzde 32 büyümesi gerektiğini ifade ediyorlar. CUMHURİYET 15.09.2004