Irak’taki İsrail rolü her geçen gün gözlemcilerin takip gücünden daha hızlı şekilde genişliyor ve bu rol Amerikan işgalinin ilk yılında sürekli tekrarlandığı gibi kuzeyle sınırlı değil.
Bu rolün Bağdat’a güneye, Nasiriye ve Basra’ya uzandığını görüyoruz. İsrailliler Amerikan güçlerinin Irak’ta güven ve istikrarı sağlamaya kadir olamadıklarına ve kuzeydeki temel merkezi noktadan hareketle yerli güçlerle özel kanallarını geliştirmeleri ve Irak’taki önceki rejimin düşüşü öncesi hazırladıkları planı bazı küçük değişikliklerle birlikte yürürlüğe koymaları gerektiğine inanıyorlar.
IRAK İSRAİLLEŞTİRİLİYOR
İsrail’in birbirini tamamlayan iki eksen üzerine çalıştıkları gayet açık. İlki Iraklı Yahudileri sadece Saddam sonrası Irak’ında siyasi rol için değil ülkedeki yeni yönetimle bütün alanlarda ilişkiler kuracak köprü olmaları için vitrine çıkarmalarıdır. Bu rol İsrail’in Irak’taki müdahalesinin yüzeyindeki kısım. Gizli kısım yani ikincisi eksen, Iraklı bilim adamlarının tasfiye edilmesiyle başlayan istihbarat uzantısı olup iç siyasi gelişmelerde etkide bulunmayı ve İsrail altyapı bakanı Yosef Briteski’nin Haretz gazetesinde açıkladığı Irak’tan İsrail’e Ürdün aracılığıyla boru hattı inşasıyla ilgili plana uygun olarak Irak-İsrail petrol ilişkilerini derinleştirmeye kadar ekonomik yapıya nüfuz etmeyi kapsıyor.
İSRAİLLİ ASKER DANIŞMANLAR
İsrail’in bugün Bağdat’la diplomatik normalleşmeyi ve Irak tarafından beklediği varlığının tanınmasını temenni ettiği şüphesiz ancak bu adımın, başta Irak yönetimi içinde kendisiyle güçlü ilişkiler isteyen Irak lobisinin oluşması gibi orta ve uzun vadede önemli kazanımlar elde edileceği güne kadar ertelenmesini kabule hazır görünüyor. Ayrıca İsrail şu an Irak hükümetinin kendisiyle barışmasının hükümete ek sorunlara sebebiyet vereceğini anlayışla karşıladığını göstermekte. Kendisini sabırlı olmaya teşvik eden şey, işlerin, Amerikan güçleriyle birlikte çalışan askeri danışmaları aracılığıyla askeri ve istihbarat düzeylerinde normal düzeyde yürüyor olması. Bu bağlamda dikkat çeken husus Irak’taki İsrailli askeri danışmanların varlığını ve Amerikan güçlerinin bu danışmanların Filistinli direnişçilerle savaştaki deneyimlerine güvendiklerini ilk ortaya çıkaran kişinin arkadaşı Cristian Shinu ile birlikte kaçırılan Fransız gazeteci George Malbrunu olması.
KUKLA HÜKÜMETLE ARALARI ÇOK İYİ
Bunun dışında İsrail, toprak üzerinde elde ettiği bütün kazanımlarla birlikte hızlı şekilde Bağdat’la resmi normalleşmede ısrarlı. Hali hazırdaki Irak hükümetiyle bu adımın atılması için uygun zamanın belirlenmesi için sürekli görüşmeler noktasında hiçbir anlaşmazlık olmadığı bir gerçek.
Bu süreç, Telaviv’in Amerikan yönetimindeki Likutçu lobiler aracılığıyla savaş hazırlığı yapma, kendi planlarını ve hedeflerini koyma noktasında etki gücüne daha fazla ışık tutmaktadır. Ayrıca görüntünün kareleri, İbrani devletinin varlığına en büyük tehlike teşkil eden bir kaynaktan korunması ve bölgedeki kontrolünün kökleştirilmesi amaçlı savaştaki rolünün bugün daha açık şekilde görüldüğünü peyderpey ortaya koyuyor.
(Londra’da Arapça yayınlanan El Hayat gazetesi, 13 Eylül 2004)
Vakit / 17.09.2004