2005 bütçesine dar ceket

155.5 katrilyon TL ya da 155.5 milyar YTL'lik 2005 yılı bütçesi Anayasal zorunluluk süresinin dolduğu dün gece Meclis'e sunuldu. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın bugün detaylarını bir basın toplantısı ile açıklayacağı 2005 yılı bütçesi yine faiz-personel-sosyal güvenlik üçgenine sıkışan, yine maaş kavgası yapılan bir bütçe özelliği taşıyor. Bu yıl 149.9 katrilyon lira olarak öngörülen bütçenin 155.5 katrilyon lira olarak bağlanması, bütçede katı disiplinin sürdürüleceği, büyümenin kamu değil özel sektör aracılıyla yapılacağının da göstergesi olacak. Yüzde 8 enflasyon ve yüzde 5 büyüme hedefleriyle şekillenen bütçe yine yüzde 6.5'lik faiz dışı fazlaya odaklandı. Diğer bir ifadeyle bütçede bu yıl 24 katrilyon liralık faiz dışı fazla vererek, borç stokunu AB'de geçerli olan Maastricht Kriterleri'ne yani GSMH'nin yüzde 60'ı seviyelerine indirmenin önemli bir adımının daha gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Kamunun 2005'teki toplam faiz dışı fazlası ise 31.2 katrilyon lira olarak belirlendi. Kavga maaş üstüne Bütçenin 56.4 katrilyon lirası faiz ödemelerine ayrıldı. Bütçede personel için ayrılan ödenekler ise sosyal güvenlik prim ödemeleriyle birlikte 35 katrilyon lira düzeyinde. Sosyal güvenlik kurumlarının bütçeden ayrılan kaynakla kapatılacak açıkları da bu yıl 16 katrilyon lira olarak belirlenen seviyesinden çok daha aşağı olmayacak. Yatırımlar ise yine bütçeden en az payı alacak. Bu yıl 6.5 katrilyon lira seviyesinde öngörülen, eylül sonu itibarıyla 3.2 katrilyon lirası gerçekleşen yatırımlara bu yıl ayrılacak kaynak, Başbakan Tayyip Erddoğan'ın talimatıyla 10.4 katrilyon lira olarak öngörüldü. Söz konusu tutardaki bir yatırım ödeneği, önemli ölçüde tamamlanmış yatırımlara kaynak aktarılması, bütçeye yeni hiçbir yatırımın girmemesi anlamını taşıyor. 2005 yılının da kamuda yatırımsız geçeceğini söylenebilir. Vergide tekliyor muyuz? Bu arada, 2004 yılı bütçesinde 104.1 katrilyon lira olması beklenen vergi gelirleri, 2005 yılında da 104 katrilyon lira seviyesinde hedeflendi. Vergi gelirlerinde gelişme kaydedilmemesinin gerekçesi olarak, bu yıl düşünülen vergi indirimlerinin payı olduğu tahmin ediliyor. Ancak, bu rakamlar Maliye'nin kayıt dışılığı önleme konusunda fazla umutkar olmadığını da ortaya koyuyor. Bütçenin diğer gelirlerle birlikte toplam gelirlerinin 126.2 katrilyon liraya ulaşması öngörülüyor. 2005 yılı bütçe açığının da 2004'te öngörülen 45.8 katrilyon liranın oldukça altında 29.3 katrilyon lira düzeyine çekilmesi öngörülüyor. 2005 mali yılı bütçesinde faiz ödemelerinde sağlanan iyileşme, açıkların daraltılması için bir avantaj olarak kullanılıyor. 2005 yılında, 71 milyar doları ithalat 104 milyar doları ihracat toplam 175 milyar dolarlık dış ticaret öngörülüyor.