Çin'de Müslümanlar zorda

Dünyanın pek nadir haber alınan köşesi Çin'de nüfusun yüzde 92'sini oluşturan Hanlar ile azınlıktaki Müslüman Huiler arasındaki etnik gerilim kitlesel halde çatışmaya döküldü. New York Times gazetesine göre, Çin'in orta kesimlerindeki Henan bölgesinde cuma gününden bu yana yaşanan çatışmalarda, yaklaşık 150 kişi öldü. Sayıları 7 bini bulan Han ile 2 binden fazla Hui'nin yer aldığı belirtilen çatışmalar sırasında insanların, birbirlerine tarım aletleri ve sopalarla saldırdığı kaydediliyor. Müslümanların yaşadığı bir köyde evler yakıldı. Olayların önüne geçemeyen hükümet ise Henan'da sıkıyönetim ilan edip etnik basına da yayın yasağı koydu. Rivayet muhtelif Etnik gruplar arasında çatışmaların iyice yayılmasından korkan Pekin hükümetinin yasağı nedeniyle yerel medyanın haber veremediği olaylarla ilgili uluslararası ajans ve gazeteler de çelişkili bilgiler aktarıyor. New York Times, yerel kaynaklara dayanarak, çatışmaları Zhongmou ilçesine bağlı bir köyde Müslüman taksi şoförünün altı yaşındaki Han kız çocuğuna aracıyla çarpıp öldürmesinin körüklediğini kaydetti. Gazeteye göre, kazada ölen çocuğun ailesi, taksi şoförünün köyüne giderek tazminat istedi ancak istediklerini alamadı. Bu nedenle çıkan çatışmalar köyün sınırlarını aşıp tüm bölgeye yayılınca 18'i polis 148 kişi hayatını yitirdi. Nanren imamı ve bir ulaşım firması yetkilisi ile telefonda konuşan AFP'ye göre ise Müslüman kamyon şoförleri ile Han köylüleri arasında yolun trafiğe kapatılması yüzünden kavga çıktı. Yolu kapatan 17 yaşında bir Han gencinin dövülmesi üzerine binlerce Han, Hui köyü Nanren'i kuşatıp evleri ateşe verdi, bir tuğla fabrikasını da yıktı. Büyüyen olaylarda 10'u Hui, toplam 20 kişi öldü. Çatışmaların trafik anlaşmazlığından çıktığını belirten BBC ise ölü sayısını en az yedi olarak verdi. Polisin bölgeye araçlarla akın eden Müslüman Huileri durdurmak için her türlü ulaşımı yasakladığı belirtiliyor. Reuters'a konuşan yerel kaynaklar, mevcut durumu 'İnsanlar çok korkuyor, hiç kimse işe gitmeye cesaret edemiyor. Ulaşım tamamen durdu' diye aktardı. 'Sebep ekonomik' Aynı ırktan gelen Çinli Huiler ile Hanlar arasında bugüne kadar sorunlar yaşansa da bu denli bir çatışmanın daha önce meydana gelmediğine dikkati çeken uluslararası ajanslar, olayların büyümesini bölgenin fakirleşmesi ve artan yolsuzluk olaylarına bağlıyor. Çin'in Müslüman Uygur halkına yönelik etnik temizliğe varan baskılarına ve bölgede bitmeyen huzursuzluğa karşın ülkenin orta ve batı kesimlerinde yaşayan Müslüman Huilerin Çin yönetimiyle sorunsuz yaşadığı belirtiliyor. Ancak ülke genelindeki hızlı ekonomik büyümeye karşın Huilerin giderek fakirleşmesi ve Hanların elindeki merkezi hükümetin buna kayıtsız kalmasının çatışma potansiyeli yarattığı söyleniyor. RADİKAL 02.11.2004