Türkiye'ye 'işsizlik' uyarısı

Uluslararası yatırım bankası Morgan Stanley, Türkiye'nin, son 10 çeyrekte (2.5 yıl) yüksek ekonomik büyüme yakaladığını, ancak bu büyümenin, daha önceki krizlerde ortaya çıkan işsizliği kapatamadığını vurguladı. Morgan Stanley'in, 'Türkiye'deki istihdam' konulu raporuna göre, ekonomik büyüme çerçevesinde istihdamda toparlanma oldu, ancak bu henüz yeterli düzeyde değil. Bu yılın ikinci çeyreğine kadar olan son bir yılda, 492 bin kişiye iş imkânı sağlandı. Ancak sürdürülebilir istihdam için, bu rakamın daha yüksek olması gerekiyor. Kriz yarası sarılamadı Raporda, 'Türkiye son 10 çeyrekte, reel gayrisafi yurtiçi hasılasını olağanüstü şekilde, yüzde 25 artırdı. Ancak yakalanan büyüme, daha önceki krizlerle oluşan işsizlik açığını kapatamıyor' denildi. Rapora göre Türkiye'deki ekonomik krizler sonucu oluşan durgunluk, işsizliği derinleştirdi. Aynı raporunda resmi kayıtlara göre, daha önce yüzde 12.3 olan işsizliğin, 2004 ikinci çeyreğinde yüzde 9.3'e indiği kaydedildi. Raporda, 1.1 milyon olarak tahmin edilen potansiyel iş arayanların da göz önünde bulundurulması durumunda, Türkiye'de gayriresmi işsiz oranının yüzde 19.5 olduğu ifade edildi. Ekonomik büyüme çerçevesinde istihdamda bir 'toparlanmanın' olduğu, ancak bunun henüz yeterli düzeyde bulunmadığının belirtildiği raporda, ekonomik büyüme sonucunda, geçen yılın 2. çeyreğinden bu yılın ikinci çeyreğine kadar olan dönemde 492 bin kişiye iş imkânının sağlandığı, ancak sürdürülebilir bir istihdam için bu rakamın daha yüksek olması gerektiği ifade edildi. İstihdama vergi engeli Türkiye'de zorunlu olarak bazı sektörlerdeki yeniden yapılandırmaların işsizliği artırdığı belirtilen Morgan Stanley raporunda, tarım alanındaki yeniden yapılandırmanın, çalışanların şehirlere göçmesine neden olduğu, ayrıca kamuda çalışan bazı işçilerin de yeniden yapılandırma sonucu işsiz kalabildiği kaydedildi. Raporda, Türkiye'nin, istihdam üzerinde en yüksek vergi yükü bulunan ülkelerden biri olduğu vurgulanırken, yatırımcıların istihdamdan çok faizle para kazanmaya yönelttiği kaydedildi. Morgan Stanley'in hazırladığı raporda, istihdamı caydıran unsurlardan olan istihdam üzerindeki vergi yükünün, 1999 yılında yüzde 22.8 iken, geçen yıl yüzde 53.8'e yükseldiği ifade edildi. Türkiye'ye özel işsizlik İşsizliğin küresel bir sorun olmasına rağmen, yapısal bazı sorunlardan dolayı Türkiye'nin daha özel bir işsizlik sorununun bulunduğu belirtilen raporda, bu yapısal engellerden birinin hızlı şehirleşme, diğerinin de düşük eğitim düzeyi olduğu kaydedildi. Morgan Stanley'in raporunda, verimlilikteki yüksek artışa dayalı ekonomik büyümenin sürmesinin, kısa vadede etkisi görülmese bile, uzun vadede Türkiye'de işgücü talebini artıracağı ve reel ücretlerin de yükselmesine neden olacağı vurgulandı. Raporda ayrıca, ekonomik büyümenin doğrudan yatırımlarla desteklenmesinin, istihdamın daha hızlı toparlanmasını sağlayacağına da işaret edildi. RADİKAL 02.11.2004