Kerimov'a karşı tacir isyanı

Özbekistan'da Devlet Başkanı İslam Kerimov'un, lisansı olmayana ticareti yasaklayan kararnamesi ülkeyi karıştırdı. Bir şeyi alıp satmanın imkânsız hale geldiği ve vergi memurlarının mallarına istediği an el koyabildiğini söyleyen esnaf kazan kaldırdı. Esnafın fitilini, ay başında yürürlüğe giren kararname ateşledi. Yasağa en şiddetli tepkiyi Fergana Vadisi ve Hokand şehri verdi. 1 Kasım'da Hokand'daki Yangi Pazarı'nda bazı işyerlerinin kapatılması ve mallara el konulması üzerine, ülke tarihinde görülmemiş bir muhalefet patlak verdi. 10 bin kişi sokaklara döküldü, polis araçları ateşe verildi, kamu binaları taşa tutuldu. İsyan Fergana ve Margilan'ın yanı sıra güneybatıda Karşı, batıda Buhara ve kuzeyde Harezm'e sıçradı. Polis günlerdir insanları tek tek gözaltına alıp hesap soruyor. İsyanlara rağmen hükümet geri adım atmadı. Ancak vergi memurları pazaryerlerinden şimdilik uzak duruyor. Hokand'daki pazarın benzin varilleriyle çevrildiği ve vergi memurları yaklaştığında ateşe verileceği tehdidi savrulduğu belirtiliyor. Fergana'da ise ramazan süresince uygulamanın askıya alındığı söyleniyor. Her tüccara ticaret lisansı almayı ve banka hesabı açmayı zorunlu kılan kararname, ülkeye sokulan malların dış ekonomik ilişkiler ajansı, gümrük müdürlüğü, belediye ve vergi müdürlüğüne bildirimini şart koşuyor. Tüccarlar ağır bürokrasiden yakınırken, hükümet, ticareti kayıt altına alıp vergi gelirini artırma derdinde. Ancak işsizlik oranının yüzde 70'e vardığı şehirlerde insanların tek geçim kaynağı küçük sermayelerle döndürdükleri ticaret. Mallar da genelde Çin'den geliyor. Yeni düzenlemelerle yüz binlerce insanın açlığa sürükleneceği uyarısı yapılıyor. RADİKAL 11.11.2004