Gelişmiş ülkeler bencil davranmaya devam edip önlem alınmadığı takdirde, küresel yoksulluk göç, çatışma ve teröre dönüşerek yüzyılın en ciddi güvenlik sorunlarından birini oluşturacak
Çarpıcı rakamlar
Kasım 1998'de Le Monde Diplomatique'de yayımlanan ve küresel yoksulluğu inceleyen yazısında Ignacıo Ramonet, 'Dünyada en zengin üç kişinin toplam varlığının, 48 en fakir ülkenin toplam gayri safi hasılasından daha büyük olduğunu; Birleşmiş Milletler'in hesaplamalarına göre, dünyada temel yiyecek, su, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için, dünyadaki en zengin 225 kişinin toplam varlıklarının yüzde 4'ünün yeterli olabileceğini; dünyada, temel sağlık ve yiyecek ihtiyaçlarını karşılamak için 13 milyar dolar gerektiğini, bu miktarın ise ABD ve AB'de bir yılda yapılan parfüm harcamalarına eşit olduğunu; yılda 30 milyon insanın açlıktan öldüğünü, 800 milyon insanın ise kronik kötü beslenme şartlarında yaşadığını yazmıştı.
Temmuz 2000'de Okinawa'da yapılan G - 8 zirvesinde açıklanan Küresel Yoksulluk Raporu'nda, 1.2 milyar insanın günde 1 doların altında, 3 milyar insanın ise 2 doların altında gelirle yaşadığı; en zengin 20 ülkenin ortalama gelirinin ise en fakir 20 ülkenin toplam gelirinin 30 katından daha fazla olduğu, 110 milyon ilkokul çağındaki çocuğun yoksulluk nedeni ile okula gidemediği, 30 milyon insanın AIDS'e yakalandığı ve bu hastalığın giderek yayıldığı belirtilmişti. Söz konusu rapora göre yoksulluğun yoğunlaştığı coğrafi bölgeler ise başta Afrika olmak üzere Latin Amerika ve Asya-Pasifik'tir.
Günümüzde, 1.2 milyar kadar insan açlık sınırının altında, 2-3.5 milyar insan kötü beslenme şartlarında yaşarken, 1.2 milyar insan ise aşırı beslenmenin neden olduğu aşırı şişmanlık (obezite) sorunları ile mücadele etmektedir. Yetkililer, yoksulluk nedeni ile yaklaşık 1 milyar insanın 21'inci yüzyıla okuma ve isimlerini yazma yeteneği olmadan girdiğini; silahlanma harcamalarının yüzde 1'den daha azının, 2000 yılında okula gidemeyen her çocuğu öğrenci yapabilmek için yeterli olduğu halde bunun gerçekleşmediğini ifade etmektedir.
En önemli neden
Yoksulluğun en önemli nedenlerinden biri ise küresel ekonomik sistemin ve küreselleşmenin ortaya çıkardığı sonuçlardır. Wall Mart şirketinin 2002 geliri (246 milyar dolar), bu şirketi dünyanın 19., General Motors'un aynı yıl geliri ise onu dünyanın 24. en büyük ekonomik varlığı yaparken, en zengin 225 kişinin toplam varlığı 2.7 milyar en yoksul insanın toplam yıllık gelirine eşitti.
Dünya nüfusunun tahmin edilenden daha hızlı artarak 2050 yılına kadar 9 milyara ulaşacağı ifade edilmektedir. Hızlı nüfus artışı ile birlikte başta AIDS olmak üzere salgın hastalıkların yayılması da beklenmektedir. Küresel ısınma ise su kaynaklarının azalmasına neden olurken bazı coğrafi bölgeler yaşanmaz duruma gelecektir.
Bütün bu gelişmeler ise küresel yoksulluğu körükleyecektir. Gelişmiş ülkeler bencil davranmaya devam ettiği ve ciddi tedbirler alınmadığı takdirde, küresel yoksulluk göçlere, istilalara, çatışmalara ve teröre dönüşerek 21'inci yüzyılın en ciddi güvenlik sorunlarından birini oluşturabilecektir.
Nejat Eslen: Emekli tuğgeneral
RADİKAL 21.12.2004