Felluce muharebesi ya da operasyonu bugün 44. gününe giriyor. 8 Kasım günü 12 bin civarında Amerikan askeri ile 36. Kürt peşmerge taburu ve bazı Şii birliklerinin şafak saldırısıyla başlayan operasyon ve sonucu bugün unutulmuş durumda; çok gayret göstermezseniz, birçok kaynağı araştırmazsanız Felluce haberlerini kolay kolay bulamazsınız.
Bu durum hem yerli hem de yabancı medya bakımından geçerli. Irak’la ilgili birçok şeyi haber yapan Amerikan medyası Felluce konusunda genelde suskun; operasyonun ilk 20 günü içinde ‘iliştirilmiş muhabirlerle’ dünya kamuoyuna şöyle veya böyle bilgi veren Amerikan, İngiliz televizyonları artık Felluce’yi telaffuz etmiyorlar; Arap medyası ise Felluce’ye girişi ilk günden bu yana yasak olduğu için zaten baştan beri yetersiz kalmış bulunuyor.
Ne var ki, bu yetersiz haber ve bilgi tablosuna rağmen Felluce hakkında bazı şeyleri de söylemek mümkün. Bu çerçevede, öncelikle operasyonun henüz tam anlamıyla sona ermediğini, Amerikan ve Irak birliklerinin şehri direnişçilerden hâlâ tamamen temizleyemediklerini, mevzii olsa da çatışmaların hâlâ devam ettiğini söyleyebiliriz. Nitekim, Amerikalı askerî yetkililer de şehirde hâlâ çatışmaların yaşandığını, şehrin hâlâ tehlikeli olduğunu bu yüzden sivillerin dönüşünün henüz mümkün olamayacağını ifade ediyorlar. Amerikalı yetkililere ek olarak mesela bağımsız çalışan Iraklı gazeteci Fazıl Bedrani de şehre geri dönen direnişçilerle Amerikalı askerler arasında Felluce’nin merkezinde çatışmaların yeniden başladığına, hatta Amerikan uçaklarının şehrin doğu ve güneydeki mahallelerini yeniden bombaladığına işaret ediyor. Bu ve diğer haberlerden sayıca az da olsalar kullanılan muazzam ateş gücüne rağmen direnişçilerin hâlâ şehirde bulundukları ve direnişten vazgeçmedikleri anlaşılıyor. Amerikalı yetkililer direnişçilerin şehre sızarak önceden kontrol edilen, temizlenen evlere yeniden girip, buralarda mevzilendiklerini ve çatıştıklarını belirtiyorlar.
Felluce’nin evleri, atölyeleri ve başka yerleşim birimleri, kısacası binalarının büyük bölümü 8 Kasım’dan bu yana birkaç defa kontrolden geçirilmiş bulunuyor. Felluce operasyonundan sorumlu Korgeneral John Sattler, geçen hafta Felluce’deki 20 bin binanın üçüncü defa kontrolden geçirildiğini ve bunun son kontrol olmasını temenni ettiğini açıklamıştı. Ama bakıyoruz üçüncü kontrole rağmen direnişçiler hâlâ binalara girip buralardan ateşe devam ediyorlar...
Felluce’de kaç kişinin öldüğü, kaç kişinin kaldığı, ölenlerden kaçının Felluceli, kaçının yabancı direnişçi olduğu hâlâ kesin olarak bilinmiyor. Amerikan kaynakları 1200 kadar direnişçinin öldürüldüğünü, 2 bin kadarının esir alındığını, bunlardan 30’unun yabancı direnişçi olduğunu söylüyorlar. Sivil kayıpların sayısı ise hâlâ belli değil; bundan sonra da belli olması çok zor; çünkü aradan 44 gün geçmiş, ne kayıt tutulmuş, ne de başka bir şey yapılmış.
21.12.2004 / FİKRET ERTAN / ZAMAN
MİLLİ GAZETE 22.12.2004