Yardım lafta kalırsa felaket

Güney Asya'daki felaketin ardından hayatta kalan 5 milyon insanın yaşatılması için zamana karşı yarış başlarken, Endonezya'nın başkenti Cakarta'da bol vaatli bir tsunami zirvesi gerçekleşti. Liderlere, 4 milyar doları bulan bağış sözünü yerine getirmezlerse, 150 bin olan can kaybının katlanacağı uyarısı yapıldı. Bölge ülkeleri ile ABD, AB ve BM'nin temsilcileri, dün Dünya Sağlık Örgütü'nün hafta sonuna kadar felaket bölgesinin temiz su ve acil ihtiyaçları karşılanmadığı takdirde ölü sayısının 300 bine çıkacağı uyarısının gölgesinde Cakarta'da bir araya geldi. Zirvede çok azı tutulan sözlere yenileri eklenirken, BM Genel Sekreteri Kofi Annan 5 milyon insanın altı aylık acil yardımını finanse için vaat edilen paranın hiç olmazsa 977 milyon dolarının derhal temin edilmesini istedi. 'Rekabet konusu değil' Bağışların büyük kısmının orta ve uzun vadeli olması vaatlerin gerçekleşmeyeceği endişesini doğurdu. AB insani yardımlar temsilcisi Louis Michel, yüksek vaatlerle felaketzedelere boş yere umut verilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Daha yüksek bağış rakamı için rekabete girmemeliyiz. Bir güzellik yarışında yer almamalıyız. Sadece yerine getirilmiş sözlerle ilgilenirim" dedi. Zirveye davet edilmeyen uluslararası yardım kuruluşu Oxfam da, Afganistan ve 1998'de Mitch Kasırgası'nın vurduğu Orta Amerika'ya vaat edilenlerin üçte birinin gerçekleştiğini hatırlattı. 2003'teki Bem depremi sonrası İran'a vaat edilen 1 milyar doların da sadece 17.5 milyonunun gönderildiği anlaşıldı. Zirvede felaketzede ülkelerin borçlarının ertelenmesi de teklif edildi. Avrupa Komisyonu, 462 milyon dolarlık ek yardım için Avrupa Parlamentosu'ndan onay isteyeceğini açıkladı. AB Dönem Başkanlığı, Dünya Bankası aracılığıyla bir milyar dolar kredi önerdi. Ayrıca tsunami erken uyarı sisteminin kurulması için işbirliği kararı alındı. Asya Kalkınma Bankası da 500 milyon dolar yardım kararı aldı. Yardım organizasyonlarının koordinasyonu da bölge liderlerinin isteğiyle BM'ye devredildi. Maddi fatura büyük Güney Asya'nın maddi zarar bilançosu şekillenmeye başladı. Sri Lanka, 1.3 milyar dolar, Hindistan Andaman ve Nicobar adaları hariç 1.18 milyar dolar, Maldivler ise 4.8 milyar dolar zarar hesapladı. RADİKAL 07.01.2005