Karanlık hesaplar

Yolsuzluk ve rüşvette dünyanın en ''çürümüş'' 10 ülkesinden biri olan Endonezya ile Güney Asya'daki diğer felaketzede ülkelerdeki tsunami yaralarının sarılmasına yönelik tartışmalar, Berlin başta olmak üzere, Avrupa ülkeleri ile ABD arasındaki bölgesel çekişmelerin de su yüzüne çıkmasına yol açtı. Alman hükümet çevrelerinden yapılan açıklamalarda, önümüzdeki yıllara da yayılacak olan 500 milyon Euro değerindeki yardımın, karanlık kanallarda yine kaybolmaması için ''mutlaka yardım yapanlarca denetlenmesi'' gerektiğine dikkat çekildi. Geçen günlerde Cakarta'ya giderek Devlet Başkanı Susilo Bambang başta olmak üzere ülkenin önde gelen yöneticileriyle görüşmelerde bulunan Dışişleri Bakanı Joschka Fischer 'in, ''Son derece şeffaf bir süreç istiyoruz'' vurgusu, ''yolsuzlukla mücadele'' başlığı altında ele alındı. Önceki gün de Endonezya Dışişleri Bakanı Hasan Wirajuda ile bu kez Berlin'de görüşen Fischer'in, Wirajuda'ya ''BM ve ABD'den yardımların engellenmesine yönelik uyarıları paylaştığını bildirdiği'' ileri sürüldü. Ancak henüz açık bir biçimde kamuoyuna ulaşmayan bazı değerlendirmelerde ise, Berlin ve Paris'in yardımların denetimindeki ısrarı farklı yorumlandı. Yardım gerekçesiyle asker ve askeri araç gönderen iki başkentin, bölgede bir askeri köprü başı tutma çabası içinde olduğu iddiaları dile getirildi. Almanya'nın önderliğindeki AB'nin, Güney ve Güneydoğu Asya'da, bölgeye asker ve askeri araç gönderen ABD ile çekiştiği şeklindeki yorumların da Avrupa başkentlerinde ''giderek daha sık telaffuz edildiği'' öğrenildi. Güney Asya'daki tsunami felaketinden büyük zarar gören ülkelere yönelik bu ''yardımların denetimi'' ısrarı, söz konusu ülkelerin egemenlik haklarını kısıtlayacak. Özellikle Endonezya'nın, ''bölgeye yardım amacıyla gönderilen askeri güçlerin ancak üç ay çalışabileceği'' yolundaki açıklamaları, bu tehdide yönelik bir vurgu olarak değerlendirildi. Endonezya hükümeti, geçen çarşamba günü, yardım ekiplerinin üç aydan fazla ülkede kalamayacağını ve gelecekte de sadece Endonezya Silahlı Kuvvetleri'nin gözetimi altında çalışabileceğini bildirdi. Alman askerleri kalıcı olabilir Bu arada Amerikan güçlerinin dışında, 200 Alman askerinin de yardım kapsamında bölgeye gönderilmesi kuşkuyla karşılandı. Birliklerin içindeki bilgi toplayan kamera ekiplerinin varlığı, bazı çevrelerde, etnik çatışmaların bitmek bilmediği bu bölgede ''psikolojik savaş unsuru olarak kullanılabileceği'' yorumuyla karşılandı. Almanya'nın bu girişimi, Asya'da yeni askeri etkinlikler düzenlenebileceği kuşkularını güçlendirirken, Sri Lanka ve Maldivler'de Fransa Deniz Kuvvetleri'nden de iki savaş gemisi ile bir helikopter gemisinin görev alacağı belirlendi. Alman Savunma Bakanı Peter Struck' un, acil yardım sonrasında ''orta ve uzun dönemli'' yardımların süreceğini bildirmesi, Alman askerlerinin bölgedeki kalıcılığına bir işaret olarak yorumlandı. CUMHURİYET 15.01.2005