Kerkük barut fıçısı

Irak'ın kuzeyinde 30 Ocak'taki genel ve yerel seçimler öncesi büyük gerilim hâkim. Özellikle petrol şehri Kerkük'te Araplar seçimi boykot ederken, geçici anayasanın 58. maddesine dayanıp kente Kürt seçmenler yığılıyor. Azınlıkta kalma tehdidi karşısındaki Türkmenler ise kaygı içinde. New York Times'ın küresel çatışmaları önleme amaçlı bağımsız Uluslararası Kriz Grubu'nun (UKG) hazırladığı rapora dayandırdığı haberine göre, seçimler Kerkük'te bir etnik savaşı tetikleyebilir. Raporda, seçimlerde Kürtlerin şehir konseyinde çoğunluğu ele geçirmesi halinde Kerkük'ün patlamaya hazır bir bombaya dönüşeceği ve bu durumun şehrin Türkmen nüfusunu korumak isteyen Türkiye'yi müdahaleye itebileceği görüşü vurgulandı. 'Yerel seçim iyi fikir değil' Raporun yazarı olan UKG'nın Ortadoğu Projesi Direktörü Joost R. Hiltermann, Kürt grupların Kerkük'te yerel seçimlerin genel seçimlerle birlikte yapılması ısrarının iyi bir fikir olmadığını belirterek, bölgede etnik grupların silahlandığını ve en ufak bir tahrikte çatışma çıkacağını kaydetti. Kendilerini kaybedenler safında gören Arap ve Türkmenlerin, öfke, şiddete yönelmesinin de kaosu daha çok artıracağına dikkat çekildi. Kerkük'te dün iki bombalı eylemde en az 9 kişi hayatını yitirdi. Üst düzey bir Türk yetkilinin "Biz bunu Irak'ın geleceğini tehlikeye atacak bir sorun olarak görüyoruz" sözlerine yer veren gazete, Türkiye'nin, Irak'ta bir anayasa yapılıncaya ve Kerkük'te yaşayanlar nihai statüye karar verinceye dek bu şehrin seçimlerden ayrı tutulması istediğini hatırlattı. Gazeteye konuşan Türk yetkili Irak'ta savaş sonundan beri 347 bin Kürtün Kerkük bölgesine yerleştiğine ve bunlardan 172 bininin yerel seçimlerin kaderini belirleyecek oy potansiyeli taşıdığına dikkat çekti. Gazete de Kürtlerin şehri kendi kontrollerindeki bölgeye ilhak edebilmeleri halinde bağımsız devlet kurmak için gerekli petrol kaynağına da sahip olacaklarını hatırlattı. Gazete, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün bu konuda BM Genel Sekreteri Kofi Annan'a gönderdiği mektuba atıf yaparken, Ankara'nın konuyu BM Güvenlik Konseyi'ne götürmesini isteyebileceğine dikkat çekti. Gazete, Annan'dan bölgede bir çatışma çıkmadan Kerkük'e özel temsilci ataması gereğine işaret etti. Washington sadece 'not aldı' Türkiye, kaygılarını sadece Annan'a değil, Bush yönetimine de yazılı olarak aktardı. Kerkük'ün nüfus yapısının değiştirilmesine ilişkin kaygılar, Ankara'da Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Tuygan tarafından ABD'nin Ankara Büyükelçisi Eric Edelman'a aktarıldı. Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Faruk Loğoğlu da konuyu muhataplarına iletti. Kaygılar Bağdat yönetimine de aktarıldı. Ancak Bush yönetimi bu konuda Ankara'ya destek vermedi. Edinilen bilgilere göre ABD'li yetkililer, Türkiye'nin kaygılarına katılmadıklarını belirterek konuyu sadece 'not almakla' yetindi. ABD'li bir kaynak, Türkiye'nin bu konuda BM Genel Sekreteri Annan'a da bir mektup göndermesini 'anlamsız' bularak, "BM bir şey yapamaz, ancak bu kaygıların adresidir" dedi. Ayrıca Washington'daki bir gözlemci, ABD'nin başından beri Kürtleri Irak'ta en yakın dostu olarak gördüğü ve PKK/Kongra-Gel bile olsa, Kürtlere karşı önlem almak istemediği görüşünü ifade etti. Zebari: Türkiye karışmasın Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) lideri Mesut Barzani, dün Arap ve Sünni aşiret liderlerini toplayıp seçimi boykot etmemeye ikna için çalışırken, KDP'li Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari bir basın toplantısıyla, Kürtlerin toplu halde sandığa gitmelerini istedi. Zebari, Türkiye'nin Kerkük konusunda BM ve ABD nezdindeki girişimleri hatırlatılınca, "Kerkük konusunda kimsenin konuşmaya hakkı yok. Kerkük Irak'ın iç meselesidir. Irak halkı karar verir" çıkışını yaptı. Saddam döneminde sürülen Kürtlerin tam geri dönmediğini de iddia eden Zebari, şöyle dedi: "Bu nedenle Kerkük'e gelenler yazdırılıyor. 1992'de 1 milyon Kürt, Kürdistan'da sandığa gitti. Şimdi fazlası gidecek. Çünkü Saddam denetimindeki Kürt ilçe ve köyleri vardı. Şimdi onlarda rahatça oy kullanılacak. Tek amacımız federal, demokratik bir Irak'ın inşaasıdır." RADİKAL 27.01.2005