Geçen hafta yapılan bir kamuoyu araştırmasına göre; Sünnilerin % 82’si, Şiilerin de % 70’i Amerikalıların seçimlerden hemen sonra çekilmesini istiyor. Kürtlerin % 86’sı ise Amerikalıların en az 5 yıl daha Irak’ta kalması gerektiğini savunuyor.
Seçimlerde en şanslı olan grup Sistani’nin desteklediği dinci Şii ittifak. Bazı Sünni aşiret liderlerini de içine alan bu İttifak’ta aralarında Şii Türkmen ve Kürt grupların da bulunduğu 16 parti ve örgüt yer alıyor. Amerikanın halis-muhlis adamı olan Ahmet Çelebi’nin de yer aldığı İttifak’ın yaklaşık olarak % 35-40 arasında oy alması bekleniyor. Bu da 95-110 arasında sandalye demek. Bu İttifak’ın başbakanlık adayı nükleer fizik uzmanı Dr. Hüseyin Şehristani’dir. Seçimlerin ikinci şanslı grubu Kürtler. Kürt İttifak’ı içinde de 11 parti ve örgüt yer alıyor. Bu İttifak’ın alması beklenen oy oranı yaklaşık olarak % 20. Bu oran ise 275 sandalyeli mecliste 50 sandalye demektir... Şu andaki başbakan olan Ayad Allavi’nin başını çektiği İttifak içinde 7 siyasi parti ve örgüt var. Laik Şiilerin biraraya geldiği bu ittifak’ın alması beklenen oy oranı % 15 civarında. Yani 40 kadar sandalye...
Beklenen sonuçlara göre dinci ve laik Şiiler yeni mecliste çoğunluğu ele geçirecek. Ancak Amerikalılar Şiilerin tek başlarına ülkeyi yönetmelerine şimdilik izin vermeyecek ve Kürtlerin tüm haklarını savunmayı sürdürecek. Buna göre şu anda var olan dengeler büyük ölçüde korunacak. Yani yine devlet başkanlığına pasif bir Sünni getirilebilir ve buna karşın Şiilere daha fazla yetkiler verilir. Ya da devlet başkanlığı Şiilere, başbakanlık ise Kürtlere verilir. Yani Celal Talabani başbakan olabilir.
Yeni yönetimin şekillenmesi ile ilgili olarak bir çok formülden söz ediliyor. Önemli olan Amerikan isteklerine en çok ‘evet’ diyenler yine siyasal haritadada çok daha fazla ve çok daha etkin yer kapacak. Bu nedenle Kerkük, Kürtlerin denetimine girecek ve Kürtler merkezi hükümette de çok daha fazla etkili olacak. Yani Kürtler bağımsız bir devlet yolunda şimdilik aceleci davranmayacak. Nasıl olsa Bağdad’ı da yönetecekler...
Buna karşın Şiiler güneyde özerk bir bölge talebini sıcak bir şekilde gündeme getirecek ve Sünniler petrol yoksunu orta bölgede kaderlerine terkedilecek... Oluşturulacak yeni hükümet Amerikalılara ‘hadi gidin’ diyemeyeceğine göre, Amerikan birlikleri uzun bir süre daha Irak’ta kalacak.
Özetle: bu seçimler Irak’a istikrar, demokrasi, güvenlik, esenlik ve refahı değil, tersine etnik ve mezhepsel ayrışma ve dolaysıyla daha fazla düşmanlık getirecektir.
Irak, yalnız Irak olduğu için değil, aynı zamanda İran, Türkiye, Suriye ve körfez ülkelerine komşu olduğu için Amerikalıların (ve doğal olarak stratejik müttefiği İsrail için) ilgi odağı olacak. Bu ilgi ise asla olumlu anlamda olmayacak. Kim ne derse desin bizler daha çok uzun yıllar Irak’ı konuşacağız. Tabii o zamana kadar yakınımızda Irak diye bir yer kalırsa!
31.1.2005 / HÜSNÜ MAHALLİ / YENİŞAFAK