İşgal demokrasisi

Birileri, insanlıkla, özellikle de Batı dışında yaşayan insanlarla dalga mı geçiyor? Eskisinden beter bir oryantalizm, tüm iğrençliğiyle hortlatılıyor. Irak seçimi haberlerinde, güdümlü seçim hakkında, göstermelik bile olsa, siyasi kavramlar üzerinden değerlendirme yok, varsa Sünniler, yoksa Şiiler, sayıları şu, mezhepleri, meşrepleri bu! Eminim, oryantalist emperyalistlerin cevabı hazırdır; kolaylıkla 'Ne yapalım efendim, adamlar bir türlü modernleşemiyor, toplum olamıyor, cemaat halinde yaşıyor, bu gerçekten hareket etmek lazım' diyebilirler. O zaman niye seçim yapıyorsunuz? O seçimin neresi demokratik? Mesele cemaatler arası pazarlık değil mi, cemaat liderleriyle anlaşıp, söz kesince iş bitmiyor mu? İlan edin pazarlığı iş bitsin. Bari demokrasi diye bir şeye inananların, söyleyecekleri, savunacakları bir şey kalsın. Hem, bu toplumlar modernleşmek için çabaladıklarında, çabalayanlara karşı, tepelerindeki işbirlikçi ceberrutları desteklemediniz mi? İran'da, halkın oyuyla başa gelen Musaddık darbeyle devrilip, başlarına Şah belasını sarmadınız mı? Araplar milliyetçiliğe fazla meyledip, kendi kaynaklarına sahip çıkmaya yeltenince, köktendinci hareketleri desteklemediniz mi? Dünyanın tüm kaynaklarına el koymak için, 72 çeşit milletin başına, 1000 türlü bela sarmadınız mı? Bari ayıp olmasın diye daha özenli bir dil kullanamaz mısınız? Irak diye bir ülke yoktu, icat ettiniz, varlığı işinize gelmeyince dağıtıyorsunuz, bunu açıkça söylemek olmaz, ama bari buna 'demokrasi' demeyin. Bari dediniz, sol gazeteniz demesin. Şiddete, fundamentalizme savrulmadan, onurlarını, ülkelerini, geleceklerini savunmak isteyen insanların sığınabilecekleri, birkaç siyasi değer ve kavram şaibesiz kalsın. Yoksa, ortalık ortaçağı aratan bir kan gölüne dönecek, diğer taraftan insanlık zombileşecek. Ulus-devleti öteden beri eleştirenlerin, Irak konusunda apışıp kalmalarının nedeni muazzam bir kafa karışıklığı. Kimse kendini, yıllardır eleştirdiği ulus-devleti savunur pozisyonda bulmak istemiyor. Mesele, Kürtlerin devlet kurmasını istemek, istememek değil, siyasetin cemaat pazarlığına dönmesinin siyasi sonuçlarını dikkate almak olmalı. Din, mezhep, etnisite, kültürü hiç dikkate almayan ulus-devlet modeli baskıcıydı, ama U dönüşüyle varılan nokta ondan bin beter. Ne demek Şiiler yönetimde şu kadar, Sünniler bu kadar söz sahibi olacak? Son kertede, bu bölgede yaşayan adam, dünyaya, siyasete ilişkin bakışı ne olursa olsun, hiçbir ortak görüşü olmayan birilerinin Şii, Sünni, vs. olarak kendisini temsil etmesine mi razı olacak? 'Ortadoğu'da yaşayan adamın toplumsal -siyasal tanımı cemaatinin sınırı kadardır' diyen oryantalist emperyalizme teslim olursak iş nerelere varır? Hâlâ siyasi ütopyalarımız, insanlığa ilişkin söyleyecek lafımız kalır mı? 3.2.2005 / NURAY MERT / RADİKAL