19.5 milyar YTL'lik kara delik

Maliye Hesap Uzmanları Vakfı'nın düzenlediği sempozyumunda sosyal güvenlik sistemi masaya yatırıldı. Hesap Uzmanları Vakfı Başkanı Aydın Günter, sosyal güvenlik açıklarının AB yolunda engel oluşturduğunu vurgularken, Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Mahmut Vural ise kayıtdışılığı açıklar için temel sorun olarak tanımladı. 2004 yılı sosyal güvenlik açığı 19.5 milyar YTL olmuştu. Mahmut Vural sistemin temel sorununun kayıtdışılık olduğunu söyledi ve şu değerlendirmeyi yaptı: "Genellikle bir vergisel sorun olarak görülme eğilimi olan kayıtdışılık, aynı zamanda sosyal güvenlik sistemi açısından da temel sorun. Sosyal güvenlik sisteminin sağlam aktüeryal temeller üzerine kurulmaması ve mevcut kaynakların yanlış alanlara aktarılması, öncelikle sistemin kendi iç dengelerini bozmuş, bozulan dengeler giderek sistem dışı destekleri önemli hale getirmiş ve sosyal ve ekonomik dengelerin bozulmasına neden olmuş." Günter: Açıklara 10 yılda 70 milyar dolar aktarıldı Son 11 yılda Hazine'den, Emekli Sandığı'na 25 milyar YTL, SSK'ya 17 milyar YTL, Bağ-Kur'a 18 milyar YTL aktarıldığına dikkati çeken Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Başkanı Aydın Günter, şu mesajları verdi: "1994-2004 döneminde 3 kuruma kamu bütçesinden yapılan transferlerin tutarı 69.7 milyar dolar. 2004 bütçe açığının GSYİH'ye oranı yüzde 7.8. Bunun yüzde 4'ü sosyal güvenlik açıklarından kaynaklanıyor. Maastricht kriterlerine göre toplam bütçe açığının yüzde 3'ü geçmemesi gereği dikkate alınırsa bu durum AB hedefimiz açısından da önemli bir engel. Popülist politikalarla dejenere olan sistem ülkenin geleceğini tehlikeye sokmuş durumda. Sistemik reformlara ihtiyaç var." Çalışma Bakanlığı Müsteşarı Enis Yeter ise sosyal güvenlik ve sağlık sisteminin aktüeryal temellere oturtulamadığını ifade ederek, yanlış ve çarpık kurgulanan bir sistem nedeniyle sosyal güvenlik kurumlarının sürekli Hazine'den yardım alır hale geldiğini belirtti. Yeter, Avrupa'da 4 çalışan bir emekliyi finanse ederken, Türkiye'de bu oranın 1.8'e düştüğünü söyledi. SABAH 09.02.2005