Yaşlı Kıta'ya çifte kıskaç

ABD'nin Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, dün Avrupa'da İran'a karşı safların sıklaştırılması ve Irak işgaline destek olunması için alarm çanlarını çaldırdı. Fransa'nın tatil kenti Nice'da düzenlenen NATO savunma bakanları toplantısında, Rumsfeld, Irak ve Afganistan için destek arıyor. Brüksel'de NATO ve Avrupa Komisyonu yetkilileriyle buluşmasında Irak konusunda baskı yapan Rice ise Avrupalıları İran'a karşı yumuşak olmakla suçlayarak Tahran'ı da BM yaptırımıyla tehdit etti. Bu arada Cenevre'de Almanya-Fransa-Britanya heyeti İranlı yetkililerle nükleer pazarlıkların üçüncü turuna girdi. Rumsfeld, toplantıda öncelikle Irak güvenlik güçlerinin eğitimi ve lojistiği ile Afganistan'daki 8 bin 300 kişilik Uluslararası Güvenlik Destek Gücü'nün (ISAF) daha geniş bölgelere yayılmasına destek olunmasını talep etti. Rumsfeld'in altı müttefiğin (Almanya, Fransa, Belçika, Lüksemburg, İspanya, Yunanistan) Irak güçlerine Irak içinde eğitim vermeye getirdikleri kırmızı çizgiyi kaldırmaları çağrısının ise karşılık bulması beklenmiyor. Scheffer'in hedefi Irak'a eğitim NATO'nun Irak'ta askeri akademi kurması için gereken 300 eğitmenden bugüne değin sadece 100'ü toplanabildi. Önceki gün Paris'te "NATO'nun dünyanın polisi olması gerek yok. Barış gücünde rol oynayabilecek daha pek çok aktör var" diyen Rice'ın, dün Brüksel'de NATO ve AB yetkililerine hesap sormasının ardından bir dizi açıklama yapıldı. NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, "Hedefim, en geç ABD Başkanı George W. Bush'un katılacağı 22 Şubat'taki NATO zirvesine değin 26 üyenin Irak operasyonuna tam katılımını sağlamak" ifadelerini kullandı. Irak'a 1400 asker konuşlandırmış olan Hollanda'nın Dışişleri Bakanı Bernard Bot, Bağdat'ta 15 olan askeri eğitmen sayısını daha da artırabileceklerini söyledi. Belçika Dışişleri Bakanı Karel De Gucht, 'Iraklı hukukçuları Belçika'da, Iraklı polisleri de Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki eğitelim' çizgisinden şaşmasa da, Afganistan'a dört F-16 savaş uçağı gönderme ve asker takviyesi yapmayı vaad etti. Ayrıca NATO üyelerinden bazılarının Irak'ta dört bölgenin daha komutasını ABD'den almaya talip olması bekleniyor. 'İran Konsey'e havale edilir' Rice'in, Paris'te 'Avrupa'yla yeni bir sayfa' rüzgârları estirmesinin ardından, Fox News televizyonuna demecinde esip köpürmesi de dikkatlerden kaçmadı. Britanya, Fransa ve Almanya'ya Tahran'a nükleer silah emelinden vazgeçmezse BM yaptırımıyla karşılacağı tehdidini yeterince güçlü iletemedikleri eleştirisini yönelten Rice, "İranlıların Avrupalıların onlara sundukları anlaşmayı kabul etmezlerse, BM Güvenlik Konseyi'ne havala edileceklerini işitmeleri gerek. Bunu güçlü sesle söylemeli" diye konuştu. İran ise Amerikan Dışişleri Bakanı'nın sözlerine yanıt vermekte gecikmedi. Tahran'ın nükleer programının baş müzakerecisi Hasan Ruhani, Washington yönetiminin amacının AB ile İran arasında süren müzakereleri yıkmaya çalışmak olduğunu belirtirken İran Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi de, barışçıl nükleer teknolojiden vazgeçmeyeceklerini yineledi. RADİKAL 10.02.2005