Taslağa göre, kira artışları toptan eşya fiyat artışlarını geçemeyecek. Ayrıca evi boşaltma nedenleri de sınırlandırılıyor. Yurttaşların birbirlerine kefil olmaları da yeniden düzenleniyor. Eşinin onayını almayan bir kişi başkasına kefil olamayacak.
Borçlar Yasası'nda yeni ve önemli değişiklikler öngörülüyor. Hazırlanan taslakta kiracıları koruyan hükümlere yer veriliyor.
Buna göre taslakta şu düzenlemeler öngörülüyor:
Gayrimenkul kiraları ile ilgili yeni ve kiracıyı koruyan hükümler getiriliyor. Gayrimenkul Kiraları Hakkında Yasa'nın iki hükmü Anayasa Mahkemesi'nce yaklaşık 40 yıl önce iptal edilmişti, ancak yerine yeni bir düzenleme getirilmedi. Şimdi bu boşluk kapatılıyor.
Konut ve çatılı işyeri kiralarındaki artış oranı, Toptan Eşya Fiyatları Endeksi (TEFE) oranında olacak.
Kiraya verenin, kiracıyı tahliye sebepleri sınırlandırılıyor. Bu sebeplerin ''ciddi ve samimi'' olması koşulu getiriliyor. Haklı bir sebep olmaksızın kiralananın 3 yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralanamayacağı hükme bağlanıyor.
Bir yıl içinde kira bir defa ödenmediğinde kalan diğer ayların peşin ödenmesi zorunluluğu kaldırılıyor.
Bankalarda yapılan kefalet sözleşmelerinde bu alanda sıkıntılar yaşanıyor. Taslak bu sıkıntıyı giderecek.
Aile kurumunun dağılmasına neden olan eşlerin kefilliği de yeniden düzenleniyor. Buna göre, eşlerden biri bir sözleşmeye kefil olması durumunda tüm varlığıyla bu kefaletten doğan borçtan sorumlu. Eşlerden birinin kefil olması şartı, diğer eşin rızasına bağlanıyor.
Halen yürürlükte olan Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun, taslak yasalaştığında yürürlükten kaldırılacak.
Aile konutu olarak kullanılmak üzere kiralanan taşınmazlarda kiracı, eşinin açık rızası olmadıkça kira sözleşmesini feshedemeyecek.
Kiraya veren fesih bildirimi ve fesih uyarısına bağlı bir ödeme süresinin belirlenmesini kiracıya ve eşine ayrı ayrı bildirecek.
Kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sözleşme cezası ödeneceğine ilişkin anlaşmalar geçersiz sayılacak. Konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlı olacak.
CUMHURİYET 12.02.2005