BM: Afganistan yeniden karışabilir

Afganistan’da ABD işgaliyle Taliban rejiminin yıkıldığı 2001 yılından bu yana ülkenin yoksulluk sebebiyle yeniden kargaşaya sürüklenebileceği açıklandı. BM Kalkınma Programı’nın (UNDP) hazırladığı raporda, sağlık hizmetleri, istihdam, eğitim gibi temel insani ihtiyaçların karşılanamaması durumunda Afganistan’ın yeniden karışabileceği kaydedildi. Afganistan halkının yaşam şartlarına dayanılarak hazırlanan ‘Ulusal İnsani Kalkınma Raporu: İnsani Yüzüyle Güvenlik’ başlıklı BM raporunda, Afganistan’ın sorunlarının çözümünde ‘kalkınma ve refah’ın ‘askeri güç ve diplomasi’den çok daha önemli olduğu belirtildi. Raporu hazırlayan Şehrbanu Taçbahş; “Afganistan’daki insani güvenlik, Afgan ulusunun ve diğer ulusların, uluslararası güvenlik çıkarlarının gerisinde kalmaktadır’’ dedi. Taliban rejimin yıkılmasından sonra Afgan ekonomisinde önemli gelişme kaydedildiği öne sürülen raporda, Afgan milli gelirinin 2002’de 4 milyar doları aştığı, 2003’te de ekonomik büyümenin yüzde 16 oranında olduğu iddia edildi. İki Afgan’dan biri yoksul BM’nin hazırladığı raporda, her iki Afganistan vatandaşından birinin yoksul sınıfına girdiği, kırsal kesimde yaşayan Afganların beşte birinin çok az gıda tükettiği, kuraklığın da ülke nüfusunun yarısını etkilediğine dikkat çekildi. Komşu ülke halklarına göre 20 yıl daha az yaşayan Afgan halkının ortalama ömrünün 44,5 yıl olduğuna dikkat çekilen raporda, her 30 dakikada hamile bir Afgan kadınının hayatını kaybettiği kaydedildi. Nüfusunun sadece yüzde 28,7’si okuma yazma bilen Afganistan’ın dünyanın en kötü eğitim sistemine sahip olduğu kaydedildi. Afganistan’da, askeri yardımdan önce insani yardımın gerekli olduğu belirtildi. Afganistan 173’üncü sırada Afganistan’ın, tüm dünyada, güvenlik ve refah açısından, sadece beş Afrika ülkesinin önünde, 178 ülke arasında 173’üncü sırada yer aldığı açıklandı. Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai’nin yazdığı bir önsözle başlayan 288 sayfalık raporda, çoğu İran ve Pakistan’da bulunan 3 milyon Afgan mültecinin ülkelerine dönmelerinden de bir başarı olarak bahsedildi. MİLLİ GAZETE 26.02.2005