İran'a 'havuç-sopa' taktiği

İran'ın nükleer programının zapturapt altına alınması konusunda yöntem ayrılığı yaşayan AB ile ABD 'havuç-sopa' taktiğini çağrıştıran ortak bir politika üzerinde uzlaştı. İran uranyum zenginleştirme programını tamamen durdurursa ABD, Tahran'ın Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) üyeliğine yeşil ışık yakmak da dahil bir dizi teşvik sunacak. İran, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) ile tam işbirliğinden kaçarsa bu sefer AB, meselenin BM Güvenlik Konseyi'ne götürülmesine destek olacak. UAEK, sorunu Güvenlik Konseyi'ne havale ettiğinde ABD'nin nükleer silah ürettiğini öne sürdüğü İran'a karşı her türlü yaptırım kararı aldırmasının yolu açılacak. Sonunda uzlaştılar İran'ı diplomatik yollarla hizaya getirmeden yana olan AB'nin üç büyükleri Britanya, Fransa ve Almanya dün Brüksel'de ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Robert Zoellic ile pazarlıkları tamamlayarak, ortak bir noktada buluştu. Üç ülke varılan mutabakatı bir mektupla AB Dönem Başkanı Lüksemburg'a bildirdi. Mektupta, 'İran'ın hassas nükleer çalışmalarını ekonomik ve politik menfaatlar karşılığında son vermeye ikna edilmesi konusunda arzulanan hızda ilerleme kaydedilmedi. Bütün çabalarımıza rağmen İran bunu yapmazsa İran'ın nükleer programını BM Güvenlik Konseyi'ne götürmekten başka seçeneğimiz kalmayacak" denildi. Bütün zorluklara rağmen AB troykasının diplomatik çözümü öncelediğini belirten mektupta, İran'ın sivil havacılığının modernizasyonu önerisinin de ABD'ye götürüldüğü not edildi. ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ise, 'İran'ın DTÖ başvurusuna yönelik itirazlarından vazgeçeceklerini ve İran'daki ticari uçakların yedek parçalarının, AB ülkelerinden satışına izin verilmesinin ele alınacağını' kaydetti. İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Hüccetülislam Hasan Ruhani ise dün nükleer sorunu diplomasi yoluyla çözmek istediklerini yineledi. Bush yaptırımları uzattı ABD ve Avrupa'nın tek sesle konuşmasından mutlu olduğunu söyleyen ABD Başkanı George W. Bush ise, Amerikan firmaları ve vatandaşlarının İran'la petrol anlaşmaları yapmalarını 1995'ten beri yasaklayan yaptırımların süresini bir yıl uzattı. RADİKAL 12.03.2005