Çevre ve Orman Bakanlığı'nın 1 Nisan'da yürürlüğe girecek yönetmeliği, hava kirliliğini önlemeyi amaçlıyor.
Türkiye, gelecek yıllarda iyiden iyiye kendini hissettirecek olan doğalgazda arz fazlası sorununa, kentlerde ısınma amaçlı kömür, odun ve fuel-oil gibi ürünleri yasaklayarak çözüm bulmaya çalışıyor. Çevre ve Orman Bakanlığı, 13 Ocak'ta Resmi Gazete'de yayımlanan ve 1 Nisan'da yürürlüğe girecek olan 'Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği' ile doğalgazın ulaştığı yerleşim birimlerindeki işyerleri, konutlar ve sanayide doğalgazın ısınma amaçlı kullanımını zorunlu hale getirdi. Isınma amaçlı olarak kömür ve odun gibi yakıtların kullanımını yasaklayan yönetmeliğe uymayanlara, valilik ve belediyelerin yapacağı denetimlerde 7 bin YTL ceza kesilecek. Ancak belediyelerin denetimlerle ilgili hazırlığı bulunmuyor. Denetimlerin, zabıtalar ve belediye ekipleri eliyle ve şikayet üzerine başlatılabileceği tahmin ediliyor.
'AL YA DA ÖDE' SANCISI
Doğalgazda, arz fazlasına çözüm bulmak üzere gündeme getirildiği eleştirilerine hedef olan yönetmelik, ısınmada doğalgaza tek yanlı bağımlılık yaratacak. Bu bağımlılık, başta fiyat olmak üzere taşıdığı riskler nedeniyle en çok yurttaşı ve sanayiciyi vuracak. Türkiye halen Rusya ve İran'dan doğalgaz; Nijerya ve Cezayir'den ise Sıvılaştırılmış Doğalgaz (LNG) alıyor. Türkiye, önceki yıllarda BOTAŞ tarafından yapılan talep projeksiyonlarının 'şişirilmesi' nedeniyle tüketimi olanaksız miktarlarda 'al ya da öde' yaptırımlı doğalgaz alım anlaşması imzaladı. Her yıl alınan miktarın kademeli olarak artışını öngören anlaşmalar gereğince Türkiye, tüketmese bile anlaşmaya konu olan miktardaki gazın parasını ödemekle yükümlü. Türkiye'de 2004 yılında 22 milyar metreküp gaz tüketildi. Bu yıl elektrikte 12 milyar 600 milyon, sanayide 6 milyar 742, gübrede 883 milyon olmak üzere toplam 25 milyar 101 milyon metreküp gaz tüketileceği tahmin ediliyor. Oysa BOTAŞ daha önceki yıllarda yaptığı projeksiyonda, 2004 yılında tüketimi 36 milyar 419 milyon metreküp, 2005 yılında ise 43 milyar 599 milyar metreküp olarak öngörmüştü.
40 il ve ilçe için ihale yapıldı
2003 yılı sonuna kadar Ankara, İstanbul, Eskişehir, Bursa ve İzmit'te doğalgaz kullanılıyordu. EPDK doğalgaz kullanımını yaygınlaştırmak üzere bugüne kadar 40 yerleşim birimi için ihaleye çıktı. Manisa, İzmir, Polatlı, Uşak, Yalova, Gemlik, Karadeniz Ereğli, Düzce, Aksaray, Samsun, Kırıkkale, Kırşehir, Çorum, Konya, Kütahya, Sivas, Balıkesir, Bandırma, Çatalca, İnegöl, Gebze, Çorlu, Erzurum, Konya ve Kayseri'nin ihalesi tamamlandı. Bu yıl mevcut doğalgaz kullanılan İstanbul, Ankara, Eskişehir, Bursa, İzmit, Adapazarı ve Bahçeşehir'de tüketim 4 milyar 461 milyon metreküp olacak. İhalesi tamamlanan Konya, Kayseri, Erzurum, Kütahya, Çorum, Balıkesir, Sivas, Karadeniz-Ereğli-Düzce, Çorlu, Yalova, İnegöl, Bandırma, Gemlik, Çatalca ile birlikte konutlarda toplam tüketimin, 4 milyar 871'e milyon metreküpe çıkacağı hesaplanıyor.
Enerji maliyetleri vatandaşa yansır
Alternatifsizlik fiyat riskini tetikleyecek. EPDK'nın son 1.5 yılda ihalesini tamamladığı 40 yerleşim biriminde doğalgaza geçmek isteyenler, öncelikle 180 dolar abone bağlantı bedeli ödeyecek. Bütün kentsel alt yapının doğalgaza uygun hale getirilmesive doğalgazın alternatifsiz olarak kullanılacak olmasıyla enerji maliyetlerindeki artış doğrudan abonelere yansıtılacak. Dünya petrol fiyatları ve döviz kurunda meydana gelen artışlar, vatandaşın cebini yakacak.
SABAH 14.03.2005