Darısı diğer Rabiaların başına

Uluslararası insan hakları örgütleri ise, Pekin hükümetinin, Amerika Dışişleri Bakanı Rice'ın Çin'e yapacağı ziyaretten önce, Rabia Kader'i serbest bırakmasını bir gözboyama olarak nitelendirerek, Rabia gibi yüzlerce Müslüman Uygurlu kadın ve erkeğin zindanlarda kötü şartlar altında yaşadığına dikkati çekti. RABİA KADER KİMDİR? Rabia Kader 1996'da kocasıyla birlikte Amerika'ya yerleşmiş, ama daha sonra Çin'in işgali altındaki Doğu Türkistan'a geri dönmüştü. 1997'de Çinli yetkililer Rabia Kader'i izlemeye aldı ve pasaportuna el koydu. Gerekçesi ise, Rabia Kader'in kocasının "ülke dışında devleti yıkıcı ve ayrılıkçı faaliyetlere karışmış" olmasıydı. Rabia Kader Ağustos 1999'da, o sırada Çin'i ziyaret etmekte olan Amerikan Kongre Araştırmaları Heyeti'nin bir temsilcisi ile buluşmaya giderken gözaltına alınmıştı. Urümçi Kadın Cezaevi'ne konulan Kader'in ailesine tutukluluğunun ilk 15 ayı boyunca kendisini ziyaret izni verilmedi. 57 yaşında ve on bir çocuk annesi olan Rabia Kader, 2000 tarihinde yapılan gizli bir celsede, "yabancılara gizli bilgi aktarmak" suçundan sekiz yıl hapis cezasına çarptırıldı. Yargılama sırasında Rabia Kader'e ve avukatına savunma yapmak üzere konuşma izni verilmedi. Rabia Kader'in aktardığı iddia edilen gizli bilgiler ise, 1996 yılından bu yana Amerika'da yaşayan eski siyasi tutuklu kocasına gönderdiği Kaşgar ve Sincan Hukuk Haberleri gibi gazete ve dergilerdi. ÖRNEK BİR İŞ KADINIYDI Rabia Kader, bir zamanlar Çinli yetkililer tarafından örnek bir Uygur iş kadını olarak göklere çıkarılmıştı. Serbest bırakılan bayan Kader, yıllardır ayrı olduğu eşine kavuşmak için Pekin'den uçakla Amerika'ya ulaştı. Çinli yetkililer, Rabia Kader'in sağlık nedenleriyle erken tahliye edildiğini bildirdiler. DAHA BİNLERCE RABİALAR VAR Merkezi Hong Kong'da bulunan Çin İnsan Hakları Derneği'nin Başkanı Nikolas Bekemin, Çin hükümetinin, önemli yabancı ziyaretçiler öncesi siyasi tutukluları serbest bırakma politikasının yeni olmadığını söyledi. Bekemin, Çin'de binlerce siyasi tutuklu bulunduğunu belirtti ve hükümetin yabancı ziyaretler öncesi ünlü birkaç tutukluyu serbest bırakmasını trajedi ve gözboyama olarak niteledi. Pekin hükümeti, Uygurların bağımsızlık hareketini ezmek için Doğu Türkistan'da baskıcı bir politika izlemekle suçlanıyor. Uluslararası Af Örgütü'ne göre, Çin'in bölgedeki baskı politikaları şiddet eylemleri ya da "terörizm" ile mücadeleyle izah edilemez. Örgüt, bölgede sırf ifade, toplantı ve dernek kurma özgürlüklerinin ya da öteki hakların barışçıl kullanımına ilişkin eylemlere katılmaktan dolayı gözaltına alınanların tam sayısını belirlemenin imkânsız olduğu görüşünde. Uluslararası Af Örgütü, bu kişilerin çoğunun suçlanmadan ya da mahkemeye çıkarılmadan "yeniden eğitim çalışma" kamplarında ya da öteki gözaltı merkezlerinde tutulduğuna inanıyor. VAKİT 19 MART 2005