"Milli sermayenizi harekete geçirin"

Ünlü ekonomist Hernando de Soto, ekonomik büyüme için yabancı sermayeden çok milli sermayeye ihtiyaç olduğunu kaydetti. Ekonomist "Siz sermayenizi harekete geçiremezseniz o zaman yabancılar gelir 5-6 milyar dolar verir, Türk Telekom'u alır" diye konuştu. Mülkiyet sorunun çözülmesinin gelişmekte olan ülkelerde sermaye birikimi için hayati önemde olduğunu belirten De Soto "Gayrimenkulleri kayıt altına alırsanız ekonominiz patlar" dedi. Time dergisi tarafından çağımızın en önemli 20 düşünürü arasında gösterilen ve yaşayan en büyük ekonomistlerden biri olan De Soto Global Yatırım Holding'in davetlisi olarak Türkiye'ye geldi. "Sermayenin Sırrı:Gelişmede Mülkiyetin Gizli Rolü" konulu bir konferans veren De Soto fakir ülkelerin nasıl zengileşebileceğini anlattı: * Yerli sermayeyi harekete geçirmek çok önemli. Hatta bu yabancı sermayenin gelmesinden daha da önemli. Çünkü ülkede yerli sermaye birikmiyorsa ve yatırım yapılamıyorsa, yabancılar gelir sizin değerlerinizi alır. Sermayenizi büyütemezseniz Türk Telekom'u alacak yerli yatırımcı olmaz. Yabancılar gelir alır. * Sermaye birikimi için öncelik kayıtlı varlıktır. Bütün mülklerin kayıtlı olması gerekir. Sonraki aşama ise bu mülklerin garanti gösterilerek kredi alınmasıdır. Yabancı sermaye diye haykırıyorlar. Ancak kendi varlıklarının farkında değiller. Gelişmekte olan ülkelerde yaşayan yoksulların yasal olarak mülkiyetine sahip olmadıkları gayrimenkullerin toplam değeri en az 9.3 trilyon dolardır. Bu gerçekten ölü ve verimli kullanılmayan bir sermayedir. Sadece Mısır için bu değer 240 milyar dolar. Bu rakam ülkeye girmiş toplam yabancı sermayenin 55 katına denk geliyor. EN ÖNEMLİ UNSUR KAYIT * Batı medeniyeti de aynı süreçten geçti. Avrupa ve ABD'de sermaye gökten gelmedi. Onlarda da göçler yaşandı. ABD'de de altına hücum dönemlerini hatırlayın. O zamanlar insanlar birbirlerini vurarar ve güç kullanarak mülk ediniyordu. Ancak onlar sonraki aşamada bu varlıkların tamamını kayıt altına aldılar. Tapu kendi başına sadece bir kağıttır. Ancak o kağıt diğer kağıdı, parayı getirir. Batılılar o varlıklara bağlı menkul kıymet ihraç ettiler. Devletleri bunları garanti etti. Şimdi ünlü yatırım bankaları tüm dünyada bunları pazarlıyor. Ama emin olun sizden farklı tek yanları varlıkların kayıtlı olması. Ekonomimiz o kadar büyük değil, finans sistemimiz hazır değil' demeyin. Gerçekten bu varlıkları kayıt altına alırsanız ekonominiz patlar. YANLIŞ KANUNLAR DEĞİŞMELİ * Türkiye'de de orman arazilerinin satışı ile ilgili çalışmalar yapıldığını biliyorum. Yanlış kanuni düzenlemelerin değiştirilmesi çok normal. Ancak değişikliğin nüfusun ne kadarını etkilediğine bakmak lazım. Eğer çoğunluğu etkiliyorsa zaten o kanuni düzenlemeye halkın bir güveni kalmamış demektir. Şunu hiç unutmamak gerek: kötü insan yoktur, kötü kanun vardır. Kanunların değeri kalmamışsa değiştirmekte yanlışlık yok. Sanırım orman arazileri satılarak gelir elde edilmesi planlanıyor. Bence satmak yerine kulllananlara devir yapılması ve garanti gösterilerek ekonomiye kredi olarak kazandırılması daha doğru olabilir. Nüfusun ne kadarı kayıtdışı? Türkiye'de kayıtdışı ekonominin toplamdaki oranı yüzde 30-35 olarak ifade ediliyor. Ancak bunun nüfusun kaçta kaçını temsilettiği önemli. Eğer nüfusunyüzde 60-70'i kayıtsız ise ozaman büyük problem vardemektir. Suçu iç göçlere atmamak gerek. İnsanlar şehirlere kuralsız yaşamak için göçmüyor. Tam tersine düzenlive verimli yaşam için göçüyor. Siz onlara düzgün işleyece kkurallar verin. 1.5 milyon aileyi tapu sahibi yaptı De Soto adı Türkiye için hiç de yabancı değil. Hernando de Soto, Birleşmiş Milletler Kıbrıs Özel Temsilci Alvaro De Soto'nun kardeşi. Peru Devlet Başkanı'nın özel danışmanlığını yapan Hernando de Soto 1988-1985 yılları arasında Özgürlük ve Demokrasi Enstitüsü ile birlikte Peru'nun ekonomisini modernleştiren 400'den fazla girişimin gerçekleşmesini sağladı. Bunlar arasında 1.5 milyondan fazla ailenin tapu sahibi yapılması, 300 bin kadar karaborsa çalışan firmanın yasallaştırılması sayılabilir. De Soto 2002 yılında Nobel ödülüne aday da gösterilmişti. SABAH 07.04.2005