Kürt lider Talabani'nin Irak Devlet Başkanlığı'na seçilmesi Batı basınında da farklı yorumlara yol açtı. Bazı gazeteler Sünnilerin saf dışı bırakılarak Irak nüfusunun yüzde 20'sini temsil eden Kürtlerin cumhurbaşkanlığını elde etmesini orantısızlık ve adaletsizlik olarak yorumlarken; bazı gazeteler de Irak savaşında Kürtlerin ABD'nin yanında yer aldıkları için ödüllendirildiklerini öne sürdü.
Irak tarihinde ilk defa Kürt kökenli birinin devlet başkanlığına seçilmesi, Batı basınında da farklı yorumlara sebep oldu. Bazı gazeteler, Sünni Müslümanların girmesinin önlendiği bu şaibeli seçimin Irak'taki nüfusla orantılı olmadığını öne sürerken; bazı gazeteler de, Kürtlerin Irak savaşında ABD'nin yanında yer aldığı için ödüllendirildiğini yazdı.
Konuyu başyazısında ele alan İngiliz The Guardian'a göre, Irak nüfusunun sadece yüzde 20'sini temsil eden Kürtlerin cumhurbaşkanlığını elde etmesi, ortaya bir orantısızlık çıkarıyor. Yönetimde ağırlığın, mecliste yüzde 51'lik bir çoğunluğa sahip olan Şiilerde olacağına işaret eden gazete, bunun sonuçlarını şöyle değerlendirdi:
"Laik eğilimli Kürtler ile İslâmi kurallara ağırlık veren Şiiler arasındaki ilişkiyi dengeye oturtmak zaten yeterince zor olacak. Ancak yeni sistemin işlemesi açısından asıl önemli olan, Saddam Hüseyin'in devrilmesiyle en büyük kayba uğrayan ve Ocak ayındaki seçimleri boykot eden Sünnileri sürece dahil etmek olacak. Önümüzdeki aylarda, anayasanın kaleme alınmasına katkıda bulunmalarını sağlamak, ülkedeki direnişin bastırılması açısından da hayati önem taşıyor."
Nouvel Observateur: Talabani ödüllendirildi
Irak Meclisi'nin, cumhurbaşkanlığına bir Şii yerine bir Kürt'ü getirmesini "akıllıca bir hareket" olarak nitelendiren Fransız gazetesi Nouvel Observateur de; bunun, hiçbir grubun Irak'ı tek başına temsil edemeyeceği mesajını kapsadığını belirterek şu ilginç yorumda bulunuyor:
"Kürtler, Saddam Hüseyin döneminde siyasetten tamamen dışlandığı için, şimdi ülke yönetimine bir Kürt'ün getirilmesi Iraklılara biraz garip gelebilir. Ayrıca Kürdistan Yurtsever Birliği lideri Celal Talabani Amerika'nın en iyi müttefiklerinden biri olarak biliniyor. Kürtler Irak savaşında ABD'nin yanında yer aldı. Dolayısıyla bu tercih, Kürt liderin hizmetlerinden dolayı ödüllendirildiği izlenimi oluşturacaktır."
Frankfurter Allgemeine Zeitung: DÜNYA NASIL DEĞİŞİYOR
Alman Frankfurter Allgemeine Zeitung da, bir Arap ülkesinin yönetimine ilk defa bir Kürt'ün getirildiğine dikkati çekerek, dünyanın değiştiğine işaret ediyor.
Irak'taki bu gelişme ile, Irak'ın bütünlüğünün korunması şansının arttığını vurgulayan gazete, Ankara'nın da bu görüşte olduğu yorumunu yapıyor:
"Türkiye'ye göre, Talabani'nin cumhurbaşkanlığı ile Saddam Hüseyin'in devrilmesi ardından bölünme tehlikesi yaşayan Irak'ın bütünlüğü korunmuş olacak. Ankara'nın gecikmeksizin gönderdiği tebrik mesajı da bunu gösteriyor. Ancak ülkenin önünde hâlâ büyük zorluklar var."
Talabani'nin seçilmesi Türk-ABD ilişkilerini daha fazla gerecek
Amerikan Fox News televizyonunda yayınlanan bir haberde, Talabani'nin Irak'ın Devlet Başkanı seçilmesinin Türk-Amerikan ilişkilerini daha fazla gerileceğini öne sürdü.
Talabani'nin Devlet Başkanlığı nedeniyle Türkiye'nin Irak ile ilişkilerinin şüpheci bir hal alabileceği ve iki ülkenin ilişkileri istikrarsız olduğu sürece Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinin de ''daha zor olacağı'' ileri sürüldü.
Haberde, ''uzmanlara göre, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin, farklı gündem konuları, Türkiye'de büyüyen Amerikan karşıtlığı ve bir dizi diplomatik yanlış adım ve yanlış anlamalarla gerildiği'' savunuldu. Gerginliğin, son dönemde ABD Savunma Bakanı Rumsfeld'in, Türkiye'nin Irak Savaşı'nda kuzey cephesine izin vermemesi yüzünden bugün Irak'ta isyancı sorununun bu derece büyük olduğu yönündeki sözleriyle yeniden gündeme geldiği belirtildi. Türkiye'nin Ekim 2003'te Irak'a 10 bin asker göndermeyi önerdiği, ancak Iraklı Kürtlerle sıkıntı olabileceği gerekçesiyle ABD'nin bunu geri çevirmesi ve Süleymaniye olayının da ilişkilere olumsuz yansıdığı ifade edildi. Türkiye'nin son olarak ABD'nin 1 milyar dolarlık kredisini geri çevirdiği de hatırlatıldı.
VAKİT 08.04.2005