Asya'da 2 devin ortaklığı

Asya'nın iki devi Çin ve Hindistan, Himalayalar sınırıyla ilgili yaklaşık 40 yıldır süren anlaşmazlığın çözülmesi konusunun da yer aldığı bir dizi anlaşmaya imza atarken aralarında stratejik ortaklık kurma kararı aldı. Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de dün bir araya gelen Çin Başbakanı Wen Ciabao ile Hintli meslektaşı Manmohan Singh , barış ve refah için stratejik ortaklık kurulmasını öngören bir anlaşmaya imza attılar. Anlaşmanın ardından açıklama yapan Singh, ''Hindistan ile Çin'in birlikte dünya düzenini yeniden şekillendirebileceğini'' söyledi. Anlaşma paketi, sınır anlaşmazlığının sona erdirilmesine yönelik 11 aşamalı bir yol planının uygulanması, bilişim teknolojisinde işbirliğine gidilmesi, ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin aralarında olduğu bir dizi konuyu kapsıyor. Yeni Delhi'de 4 günlük bir resmi ziyaret için bulunan Çin Başbakanı Wen, anlaşmanın iki ülke arasında dostluk köprüsü kuracağını ve bu köprünün kendilerini geleceğe taşıyacağını söyledi. Wen, Hindistan'ın bilgisayar yazılımındaki uzmanlığıyla Çin'in bilgisayar donanım malzemeleri üretimindeki yeteneğinin birleşmesi durumunda, iki ülkenin dünya bilişim teknolojileri sektörüne önderlik edebileceğini ifade etti. Singh'ten önemli mesaj Hindistan Başbakanı Singh ise ''Hindistan ile Çin'in birlikte dünya düzenini yeniden şekillendirebileceğini'' kaydetti. Singh, anlaşmanın küresel sorunlara ve tehditlere ilişkin ortak yaklaşımlarına katkıda bulunacağını söyledi. Anlaşmanın, dünya nüfusunun üçte birini oluşturan komşu ülkeler olan Çin ile Hindistan'ın ilişkilerinde on yıllardır var olan karşılıklı güvensizlik ve şüpheden uzaklaşılan önemli bir değişikliğin işareti olduğu vurgulanıyor. Keşmir bölgesinden Myanmar'a kadar uzanan 3 bin 500 kilometrelik sınır konusunda yaşanan anlaşmazlıklar, dünyanın en kalabalık nüfusuna sahip iki ülke arasında 1962'de kısa süreli bir savaşa neden olmuştu. Hindistan, Çin'i Keşmir bölgesindeki topraklarını işgal etmekle suçlarken Çin de Hindistan'ın kuzeydoğusundaki Arunachal Pradeşh eyaleti üzerinde hak iddia ediyor. 11 maddelik yol haritasında iki ülkenin tarihi unsurları, coğrafi özellikleri, bölgede yaşayanları, güvenliği ve sınır belirlendiği sırada bölgenin kontrolünün hangi ülkede olduğunun dikkate alınacağı belirtiliyor. ABD'nin yerini alacak Wen-Singh görüşmesinde iki ülkenin serbest ticaret bölgesi oluşturma planlarının da ele alındığı ve liderlerin bu konuyu araştırmak üzere uzmanlar heyeti kurulması konusunda anlaştığı kaydediliyor. Toplam nüfusları 2 milyarı bulan iki ülkenin, bu planı uygulaması durumunda, dünyanın en büyük serbest ticaret bölgesine sahip olacağı belirtiliyor. Bölgede iki nükleer rakip olan Hindistan'la Çin arasında 10 yıl önce 1 milyar ABD Doları tutarındaki ticaret hacminin geçen yıl 13.6 milyar ABD Doları'na yükseldiğine dikkat çekiliyor. Uzmanlar, bu artışla yakın zamanda Çin'in, şu anda Hindistan'ın en büyük ticari ortağı olan ABD'nin yerine geçebileceğini belirtiyorlar. CUMHURİYET 12.04.2005