Terör, Çin'in bahanesi

İnsan Hakları İzleme Örgütü ile Çin'de İnsan Hakları örgütünün birlikte hazırladıkları ''Yıkıcı Rüzgârlar: Sincan'da Uygurlara Dini Baskı'' başlıklı raporda, Uygurların örgütlenme, toplanma ve ifade özgürlüğü haklarından yoksun bırakıldıkları belirtildi. Barışçı dini faaliyetlerde bulunanların bile tutuklandığı, işkence gördüğü ve bazen idam edildiği kaydedilen raporda, bölgede dini bayram ya da günleri kutlayan Uygurlara yönelik büyük baskı uygulandığı ifade edildi. Yaklaşık 8 milyon Uygurun yaşadığı petrol zengini Sincan bölgesinde Uygurların kültürel yaşamlarının devamı konusunda büyük endişe içinde oldukları kaydedildi. Baskı politikası çerçevesinde son on yılda 1 milyon 200 binden fazla Çinlinin bölgeye yerleştirildiği belirtiyor. 114 sayfalık raporda, Uygurların bir kısmının daha geniş özerklik, diğer bir bölümünün ise ayrı bir devlet istedikleri de yer aldı. Çin'in uygulamaları ''İslam devleti kurmak isteyen gerilla hareketlerine karşı savaşıyoruz'' açıklamasına, uzmanlar son yıllarda bölgede ayrılıkçılıkla bağlantılı çatışmalar yaşanmadığı gerekçesiyle kuşkuyla yaklaşıyor. Çin'in özellikle 11 Eylül sonrasında oluşan ortamı kullandığı belirtiliyor. Çin'deki diğer grupların özgürlüklerden yararlandığı belirtilen raporda, Türkçe konuşan Uygurların tıpkı Tibetliler gibi baskı altında tutuldukları belirtildi. CUMHURİYET 13.04.2005