Latinler ile Araplar el ele

Lula'nın 'büyük meydan okuma' diye nitelediği zirvede Suriye ve Filistin'e destek verilirken, ABD'yi sadece Talabani savundu. Bush yöneteimi karşıtı dalganın giderek büyüdüğü Latin Amerika ülkelerinin liderleri, Washington'un nüfuzunu kırmak ve yeni bir küresel ittifak kurma amacıyla Arap ülkeleriyle Brezilya'da bir araya geldi. Brezilya'nın sosyalist Devlet Başkanı Luiz Lula da Silva'nın 'dünyanın ekonomik haritasının yeniden çizilmesi için büyük bir meydan okuma ve iki kıtanın işbirliğinde tarihi fırsat' diye nitelediği iki günlük Güney Amerika-Arap zirvesi önceki gün Brasilia'da başladı. Lula'nın girişimiyle gerçekleşen zirveye Güney ve Kuzey Amerika'dan 12, Ortadoğu ve Afrika'dan 22 lider ya da hükümet temsilcisi katıldı. Gözlemcilik talebi reddedilen Washington'un Araplara 'Gitmeyin' dediği ileri sürülürken, zirvede boy gösteren Irak Devlet Başkanı Celal Talabani'nin Bush yönetimi politikaları savunması dikkati çekti. Lula'dan sitem Suudi Veliaht Prensi Abdullah ve Fas Kralı Muhammed, Lula'nın davetini geri çevirirken, Libya lideri Muammer Kaddafi, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Tunus Devlet Başkanı Zeynel Abidin bin Ali ve Ürdün Kralı Abdullah zirveden uzak durdu. Lula, katılmayanlara "Ürdün Kralı ya da Suudi Prensi Avrupa'ya ya da ABD'ye gidiyor. Buraya da gelebilirlerdi, onlara önerebileceğimiz çok şey vardı" diyerek sitem etti. 'Suriye ikinci vatanım' Filistin lideri Mahmut Abbas'ın yanı sıra Cezayir, Cibuti ve Katar liderlerinin katıldığı zirveye Filistin ve Irak sorunu damgasını vurdu. Zirvede ABD'ye yüklenip "Irak işgalini kınıyorum" diyen Venezüella Devlet Başkanı Hugo Chavez'e karşı Talabani sahneye çıktı: "Yabancı güçler, BM Güvenlik Konseyi'nin kararıyla Irak'talar ve Irak'ı egemenliğine kavuşturmaya çalışıyorlar." Chavez'e "Durumu oturup kahve içerek konuşalım" teklifinde bulunan Talaba-ni Irak'ta anarşi olmadığını sadece 18 bölgeden dördünde sorun yaşandığını söyledi. Irak lideri, ABD'nin hedefindeki 'Suriye'yi 'anavatanı' gibi gördüğünü ve davet alırsa Şam'a gideceğini' söyledi. Arap Birliği Başkanlığı'nı yürüten Cezayir lideri Abdülaziz Buteflika ise, İsrail'i uluslararası anlaşmalara uymaya çağırırken "Başkent olarak Kudüs'e sahip olmak ve İsrail'in işgal altındaki topraklardan çekilmesi Filistin halkının hakkıdır" dedi. Buteflika ayrıca Irak'ın durumunun endişe kaynağı olduğunu vurguladı. Arap Birliği Genel Sekreteri Emir Musa da, "Filistin halkını görmezden gelirsek uluslararası kaos çıkar" ifadelerini kullandı. 'Dış güce direnme hak' Zirvede kabul edilen sonuç bildirisinde Suriye'ye yaptırımlara karşı çıkılırken, İsrail'in işgal ettiği tüm topraklardan çekilmesi çağrısı yapıldı. Ayrıca Irak'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğine vurgu yapılırken dış güçlere karşı halkların direnme hakkı not edildi. Arjantin ile Britanya'yı 1982 yılında savaşa sürükleyen Falkland adalarındaki egemenlik sorununun çözümü için de müzakere çağrısı yapıldı. İsrail'in bildirinin aleyhinde çıkmaması için yoğun çaba harcadığı belirtildi. Ayrıca Körfez İşbirliği Konseyi ile Güney Amerika ekonomik bloku MERCOSUR arasında serbest ticaret görüşmelerini öngören bir anlaşma imzalandı. RADİKAL 12.05.2005