Özbekistan’da ayaklanma

Appelatsia adlı bir insan hakları örgütünün, Fransız AFP'ye yaptığı açıklamada, isyancıların gece süren gösteriler sırasında Andican bölge yönetimi ile bir cezaevinin kontrolünü ele geçirdikleri belirtildi. İnsan hakları örgütünün yetkilisi Faicahon Zaynobidinov, “İsyancılar bölge yönetimi ile çok iyi korunan bir cezaevinin kontrolünü ele geçirdiler, kenti kim kontrol ediyor kimse bilmiyor” diye konuştu. Zaynobidinov, 2 bine yakın mahkumun serbest bırakıldığını, bir sinema ile bir tiyatronun da ateşe verildiği belirtti. Yargılanan kişilerden Valiyon Atakhonyonov'un kardeşi, AP ajansına verdiği demeçte, Andican sokaklarında kaos olduğunu, binlerce kişinin yerel yönetim binası önüne yığılırken güvenlik güçlerinin havaya ateş açtığını söyledi. Andican’a giden tüm yollar kapatıldı Özbekistan'ın, Fergana vadisinde Kırgızistan'a komşu Andican vilayetinde başlayan olaylar üzerine, polis ve askerin kente giden tüm yolları kapattığı, şehre giriş ve çıkışların kontrol altına alındığı bildirildi. Andican'da gece başlayan ve sabah da devam eden olayların boyutları hakkında çelişkili bilgiler geliyor. Andican Şehir Mahkemesi'nde devam eden, Ekremiler grubuna mensup 23 kişinin İslamcılık suçlamasıyla yargılanmasına tepki olarak başlayan olaylara müdahale etmek için Cumhurbaşkanı İslam Kerimov'un Andican'a gittiği haber verildi. Kazakistan sınırı kapatıldı Özbekistan'ın, Kazakistan ile sınırı diplomatik geçişler dışında kapattığı bildirildi. Kazak ajanslarının Güney Kazakistan Bölge İç Güvenlik İdaresine dayanarak verdiği habere göre, Özbekistan sınır görevlileri, diplomatik geçişler dışında sınırdan geçişlere izin vermiyor. Haberde, Özbekistan tarafının bu uygulamayı, Andican'daki cezaevi ve hükümet binası baskını üzerine başlatmış olabileceği belirtiliyor Haberde ayrıca, iki taraftan normal vatandaşların geçişine izin vermeyen Özbek sınır askeri yetkililerinin, sınır kapatma yönünde karar bulunmadığını ifade ettikleri kaydedildi. Bu arada Kazakistan'ın Taşkent Konsolosluğu kayıtlarına göre, Özbekistan'da 750 Kazak vatandaşı bulunduğu, ancak bunlardan hiçbirinin olayların meydana geldiği Andican bölgesinde bulunmadığı belirtildi. Öte yandan Kırgızistan da Özbekistan'daki karışıklığın ardından buülkeyle sınırını kapattı. Kırgız yetkilileri, bu sabahtan itibaren Özbekistan'dan Kırgız topraklarına girişin yasaklandığını belirttiler. Enerji yatağı Özbekistan Andican vilayetinde başlayan olaylarla tansiyonun yükseldiği Özbekistan, insan hakları ihlallerinin en yoğun olduğu ülkeler arasında yer alıyor. Orta Asya’daki 5 eski Sovyet cumhuriyeti içinde 26 milyonluk nüfusuyla en kalabalık ülke olan Özbekistan’da, etnik Özbekler nüfusun yüzde 80’ini oluşturuyor. Ruslar ve Tacikler, nüfusun yüzde 10’unu, Kazaklar ise yüzde 3’ünü oluşturuyor. Sovyetler’den 1991 bağımszılığını kazanmasından beri ülke, diktatör İslam Kerimov tarafından yönetiliyor. İnsan hakları kuruluşları, ülkede en az 6 bin dini ve siyasi tutuklu bulunduğunu belirtiyorlar. Muhalifler, geçen sene mart ayında 50 kişinin öldüğü saldırı dahil, ülkedeki bir dizi bombalı saldırıdan sorumlu tutulmuştu. Geçen yıl, ABD ve İsrail büyükelçiliklerine düzenlenen saldırılarda da 3 kişi ölmüştü. ABD’nin “teröre karşı savaş” adı altındaki dünyayı cehenneme sürükleyen politikalarında Washington’ın safında yer alan Özbekistan’da önemli bir Amerikan üssü bulunuyor. Büyük doğal gaz ve petrol rezervlerine sahip Özbekistan, dünyanın 10 büyük altın üreticisi arasında yer alıyor. Özbekistan, dünyadaki 5.büyük pamuk üreticisi durumunda. Halkın yaşam standartı çok düşük. Ülkedeki aylık ortalama ücret 30 dolar civarında. MİLLİ GAZETE 14.05.2005