Tuz Gölü'nü de kararttık

Türkiye'nin tuz gereksiniminin yaklaşık yüzde 70'ini karşılayan Tuz Gölü, başta Konya olmak üzere, çevresindeki Cihanbeyli, Kulu, Şereflikoçhisar, Aksaray, Eskil, Altınekin'in evsel ve sanayi atıklarıyla tarım ilaçlarının çöplüğüne dönüşmüş durumda. Ayrıca, çevresinde yer alan bu il ve ilçelere bağlı 28 belde ve 56 köy ile birçok mezranın atıkları da direkt ya da dolaylı olarak göle karışıyor. Beyşehir Gölü'nden başlayarak 185 kilometrelik ana tahliye kanalına akıtılan Konya'nın kanalizasyonu Tuz Gölü'ne ulaşıyor. Ayrıca tarımsal ve endüstriyel atık suları da Uluırmak, İnsuyu, Peçeneközü dereleri ile Tuz Gölü'ne bırakılıyor. Kontrolsüz yapılan tarımsal sulamalar ve ruhsatsız kuyular nedeniyle de gölün yeraltı su seviyesi son yıllarda çok azaldı. Yeraltı su dengesinin bozulması ve topraklarındaki aşırı sulamadan kaynaklanan tuzlanma nedeniyle çoraklaşma da tarımsal verimliliği düşürüyor. Bunun yanında tarımsal ilaçların aşırı ve yanlış kullanımı da gölde ve yeraltı sularında kirlilik oluşturuyor. Bu gölün tek benzeri ABD'de 1665 kilometrekarelik yüzeyiyle Türkiye'nin ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü'nün tek benzeri ABD'de bulunuyor. Gölün 1200 kilometrekarelik alanında yazın buharlaşma nedeniyle 2 santimetre ile 2 metre arasında tuz tabakası oluşuyor. Tuz varlığı 210 milyon ton olan göl, aynı anda başta filamingolar olmak üzere birçok göçmen kuşun ürediği önemli bir sulak alan. Gölden her yıl yaklaşık 1.5 milyon ton tuz elde ediliyor. Türkiye'nin diğer tuz ihtiyacı ise İzmir Çamaltı Tuzlası'ndan yılda 1.5 milyon tonluk üretimle ve Iğdır Tuzluca, Erzurum, Çankırı gibi kaya tuzu kaynaklarından elde ediliyor. Ama İzmir Çamalatı Tuzlası da Gediz Nehri'nin deltasında yer alması ve nehrin Uşak, Manisa ve İzmir'in evsel vee sanayi atıklarıyla kirlenmesi nedeniyle artık alarm veriyor. RADİKAL 21.05.2005