Asrın projesinde ilk petrol veriliyor

Asrın projesi olarak adlandırılan, dünyanın en büyük petrol boru hattı projelerinden biri olan Bakü - Tiflis - Ceyhan'a (BTC) ilk petrol bugün törenle pompalanacak. Törende Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili ve Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev hazır bulunucak. Törene ABD Enerji Bakanı Samuel Bodman ile birlikte İngiltere, Norveç, Rusya, İran gibi çeşitli ülkelerden de üst düzey katılım bekleniyor. Başta BP olmak üzere dev petrol şirketlerinin başkanları ve üst düzey yöneticileri de törende yer alacak. Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan tarafından 2002 yılının eylül ayında temeli atılan boru hattı 3 milyar 600 milyon dolara mal oldu. En büyük hatlardan Bin 770 km uzunluğundaki boru hattının yapımı için 3 ülkede 17 ayrı şantiye kuruldu. BTC'ye ilk petrolün verilmesiyle birlikte hattın dolumu için 10 milyon varil üretime ihtiyaç duyuluyor. Yetkililer, bu yılın sonuna kadar Hazar Denizi'ndeki yataklardan Bakü'deki Sengaçal Terminali'ne günde 227 bin varil petrol pompalanacağını bildiriyor. Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi'nin hesaplamalarına göre, 2020 yılında ülkenin yıllık petrol üretimi 50 milyon tona yükselecek. Önümüzdeki dönemde Kazak petrollerinin de BTC üzerinden geçmesiyle hattın önemi daha da artacak. Türkiye BTC ile sadece stratejik açıdan değil, ekonomik açıdan da fayda görecek. BTC için yapılan 40 yıllık anlaşma gereği Türkiye hattan geçiş ücreti olarak ilk 16 yılda yıllık 200 milyon dolar, bundan sonra ise operasyon ücreti de dahil yılda 300 milyon dolar gelir elde edecek. Öte yandan Reuters'ın haberine göre Bakü'deki törene Botaş Genel Müdürü Mehmet Bilgiç davet edilmedi. Bu görevi yaklaşık iki yıldır yürüten ve BTC projesiyle yakından ilgilenen Bilgiç'in törene katılmayacak olması dikkat çekti. Bilgiç daha önce, 1 Haziran'dan itibaren emekliye ayrılacağını açıklamıştı. Yükleme Sonbahara BTC açıklamasında, terminal inşaatının yüzde 99 oranında tamamlandığı belirtilerek, "Testler ve tamamlama çalışmalarının temmuz ayında bitirilmesi beklenmektedir" denildi. Ceyhan'dan ilk tanker yüklemesinin 2005'in son çeyreğinde yapılması bekleniyor. BTC boru hattı ile Kazak petrolünün taşınması konusunda Azerbaycan ve Kazakistan hükümet komisyonları arasında anlaşma sağlandı. Kazakistan, BTC hattına ilk aşamada yılda 20 milyon ton petrol vermeyi hedefliyor. Projede BP Exploration Ltd'nin yüzde 30.10, SOCAR'ın yüzde 25, Unocal BTC Pipeline Ltd'nin yüzde 8.90, Statoil BTC Caspain AS'nin yüzde 8.71, Türkiye Petrolleri'nin (TPAO) yüzde 6.53, İtalyan ENI ve TotalFinaElf'in yüzde 5, Azeri Itochu Oil'in yüzde 3.4, Inpex ve Conocophillips'in yüzde 2.5 ve Delta-Hess Ltd'nin yüzde 2.36 hissesi bulunuyor. MİLLİYET 25.05.2005